Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 13 MAYIS 2026 ÇARŞAMBA 2 OLAYLAR VE GÖRÜŞLER KARANLIĞA DOĞAN YILDIZLAR Milletvekili ara seçimleri onaylamış, saltanatının süreceği hayali GANİ AŞIK EROL TUNCER uğruna vatanını feda etmişti. E.CHP KAYSERİ MİLLETVEKİLİ, MÜFTÜ TESAV VAKFI BAŞKANI Mustafa Kemal’in Atatürklüğü ya da yıldızdan güneşe evrilmesi bu süreçte inler tarihi ve kutsal kitaplar illetvekili ara başladı, İsmet İnönü ve ileride Meclis’in Dhalkların zor dönemlerinde onları seçimler; istifa, mareşallik unvanı vereceği Fevzi sahiplenen ve kendilerine yol gösteren Mölüm ya da başka Çakmak dahil pek çok komutan, Mustafa peygamber gönderildiğini anlatır, nedenlerle milletvekilliklerin Kemal’in açtığı kurtuluş bayrağının örnek de verir. Peygamberler dönemi boşalması durumunda altında tereddütlerini yenerek belli kapandıktan sonra da zorda kalan boşalan sandalyelere yeni aşamalarla toplandılar. Bugünün uluslar için üstün nitelikli kahramanlar üyelerin seçilebilmesi için egemenleri, üç Mustafa’yı da sevmezler. göndermiştir. Mustafa Fevzi 1876, yapılmaktadır. Birden fazla Abdestsiz yere basmayan mareşale Mustafa Kemal 1881 ve Mustafa İsmet seçim çevresinden seçilmiş bile tepkilerinin nedeni, Atatürk’e 1884’te Osmanlı’nın çöküşünden 35–40 olan milletvekillerinden direnmemesidir. yıl önce kısa aralıklarla doğdular, ne de boşalan yerler için de aynı Kısacık ömründe cephelerde ve iyi ettiler. Hem kendilerine hem de ana- işlem yapılmıştır. seyahatlerde bile dört bin hacimli babalarına rahmetler olsun. Ara seçimlere ilişkin kitabı satır altlarını çizerek ve derkenar Anayasanın 29. maddesinde ise “Yukarı- Beş bin yıldan bu yana kesintisiz bir TBMM dönemi: Nisab-ı hükümler Osmanlı yaparak okuyan Atatürk’ün mübarek daki maddeler gereğince milletvekilliği sı- nehir gibi akan soylu Türk ulusu, bu döneminden günümüze Müzakere Kanunu hedefi, yalnızca yeni bir devlet değil, fatı kalkan ya da düşen milletvekilinin ye- uzun uygarlaşma tarihinde felaketlerle kadar anayasalarda ve 1921 Anayasası ara seçimlere asırlarca itilip kakılmış, cahil, aç ve rine bir başkası seçilir.” denmektedir. boğuştuğu zor dönemler de yaşamıştır. seçim yasalarında yer almış; yönelik bir hüküm içermemiş, sahipsiz bırakılmış Türk ulusunu - 1961 Anayasası: 1961 Anayasası, ara Osmanlı İmparatorluğu’nun inişli çıkışlı bu hükümler uyarınca, bu hususa Nisab-ı Müzakere özbenliği temelinde ayağa kaldırmaktı. seçimlerin yapılmasını belli koşullara bağ- 600 küsur yıllık egemenliğinin yıkılışını, -Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Kanunu’nda yer verilmiştir. Söz 1923-1938 arasında yoksul lamıştır. dönemin aydınlarına ve özgürlük isteyen gelinceye kadar- bütün konusu Kanunun 2. maddesi Cumhuriyet, halkın refahı, sağlığı Anayasanın 74. maddesinde; “Meclisle- herkese ağır baskılar uygulayarak ve 1.5 dönemlerde ara seçim “Her livanın TBMM’deki ve eğitiminde mucizeler yarattı. Bu rin ara seçimlerinin her iki yılda bir Cum- milyon kilometrekare toprak kaybederek yapılmıştır. üyelerinin sayısı, Seçim başarıların temeli dürüstlük, kâmil huriyet Senatosu seçimiyle birlikte yapıla- II. Abdülhamit’in kendisi hızlandırmıştır. Ara seçimler, meclislerde kanununun belirlediği sayının ahlak, sağlam seciye ve devlet yönetme cağı” ancak “Millet Meclisi genel seçimle- 33 yıllık II. Abdülhamit dönemindeki boşalan sandalyelerin altına düşmedikçe boşalacak namusuna dayanıyordu. O altın nesil rine bir yıl kala ara seçimi yapılmayacağı” devlet yönetiminin ayrıntılarını bilmek doldurulması yanında üyelikler için yeni üye vatanına sevdalıydı, yaşamları sadeydi belirtilmiştir. isteyenlerin bugüne bakmaları yeterlidir. toplumdaki siyasal eğilimlerin seçilmez.” ama onurluydu. Para musluklarının 24 Mayıs 1961 tarih ve 304 sayı- Dedesi ne yaptıysa torunu da aynısını belirlenmesine yardımcı Aynı kanunun 3. maddesinde başında oturdular ama cenazelerini lı Cumhuriyet Senatosu Üyeleri Seçimi yaptığı için cumhurbaşkanlığı hükümet olmak biçimiyle de siyasetin ise “Büyük Millet Meclisi belediyeler kaldırdı. Kanunu’nun 4. maddesinin 3. fıkrasında, sisteminden (tek kişi sultasından) bu yönlendirilmesine yol üyelerinden senede iki ay İhvancı bir tayfanın kapanına düşen “Cumhuriyet Senatosunda istifa ve ölüm yana ülkemizde üçüncü Abdülhamit açmaktadır. mazeretsiz ve aralıksız Meclis’e günümüz Türkiye’sinde hazine soyuldu, gibi sebeplerle boşalan yerler için ara se- dönemini yaşadığımız tarihin tekerrürü devam etmeyenler Genel Kurul devlet bitirildi, hukuk boğazlandı, olası çimi yapılmaz. Ancak üçte bir yenileme olarak acı gerçeğimizdir. Dede ve Osmanlı dönemi: kararıyla müstafi sayılırlar.” rakipler ve muhalefet için Türkiye sırasında bu açıklar da doldurulur.” den- torun devlet yönetiminde bilime karşı 1876 Anayasası Meclislerde boşalan açık cezaevine dönüştürüldü. Hasan mektedir. cehaletin ortak paydasında buluşmuşlar, 1876 Anayasası’nın 74. üyelikler için seçim yapılması, Âli Yücel’in koltuğunda tarikatların 25 Mayıs 1961 tarih ve 306 sayılı Millet- o dönemde olduğu gibi bu dönemde de maddesi şöyledir: “Mebusan bütün anayasalar ve seçim güdümündeki Yusuf Tekin, İçişleri vekili Seçimi Kanunu’nun 5. maddesinin devlet harap, halk yoksul ve harabe, Meclisi üyelerinden birisinin kanunlarında yer almıştır. 2. fıkrasında da “(milletvekili) Ara seçim- Bakanlığı koltuğunda makam odasına Arabistan yapmak istedikleri ülke vefat etmesi, kanun hükümleri 1924 Anayasası (Teşkilat-ı leri, Cumhuriyet Senatosu üyelerinin üçte Abdülhamit’in resmini asan “hafız “harabistan”dır. gereğince kısıtlanması veya Esasiye Kanunu): Anayasanın birinin yenilenmesi için yapılan seçimler- bakan”(ben de hafızım) oturuyor. mahkûmiyet ya da memuriyet 27. maddesinde “Bir Yıldız güneşe evrildi le birlikte yapılır. Ancak dönemin bitmesi- Diyanet, kurucusuna Sibirya, laik kabulü nedeniyle üyeliği milletvekilinin vatana hıyanet ne bir yıl kala milletvekilliği için ara seçi- 19.yüzyılın birinci yarısında Osmanlı devletin cumhurbaşkanı, Anıtkabir’e düşerse yerine gelecek ve milletvekilliği zamanında mi yapılamaz” denilmektedir. Devleti dağılmış, Türklere 200 bin gönülsüz ama dini törenlere koşar toplantıya kadar yetişmek yiyicilik suçlamalarından - 1982 Anayasası: 1982 Anayasasında kilometrekare bir toprak parçası yeterli adım... Şiir okutup ağlamaya başladığına üzere usulüne uygun olarak biriyle itham edildiğine dair da ara seçimlerin yapılması belli koşullara görülmüş, Anadolu’nun paylaşılmasını göre hayallerini kursaklarında bırakacak diğeri tayin olunur.” TBMM üyelerinin üçte bir bağlanmıştır. halife sultan hiç duraksamadan seçim de yakındır. Anayasanın 75. maddesinde çoğunluğu ile karar verilir Anayasanın 78. maddesinin 3. ve 4. fık- ise “Boşalan mebusluk veya 12. maddede sayılan ralarına göre; “Türkiye Büyük Millet Mec- makamlarına seçilen cürümlerden biriyle mahkûm lisi üyeliklerinde boşalma olması halinde, üyenin görevi, gelecek genel Cumhuryet yazarları olursa milletvekilliği sıfatı ara seçime gidilir. Ara seçim, her seçim dö- seçime kadar sürecektir.” kalkar.” neminde bir defa yapılır ve genel seçimden Eskşehr’de okurlarıyla buluşuyor... denmektedir.” Anayasanın 28. maddesinde otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. II. Meşrutiyet döneminde “Çekilme, kanun hükümleri Ancak boşalan üyeliklerin sayısı, üye tam- çeşitli nedenlerle boşalan gereğince, kısıtlanma, izinsiz ESKİŞEHİR 5. KİTAP FUARI sayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, meclis üyelikleri Müntehib-i ve özürsüz iki ay meclise Eskşehr Tcaret Odası - Tüyap Fuar Merkez ara seçimlerin üç ay içinde yapılmasına ka- Sani (ikinci seçmenler) devam edilmemesi ya da rar verilir. Genel seçimlere bir yıl kala, ara tarafından, ilgili seçim memurluk kabulü hallerinde seçim yapılamaz.” çevrelerinde yapılan milletvekilliğinin düşeceği” YÜKSEL HÜRRİYET seçimlerle doldurulmuştur. İktidar değişikliğine yol açtı belirtilmiştir. IŞIK YAŞAR Ara seçimlerin sonuçları, toplumdaki eğilimlere ışık tutması açısından önem ta- İMZA: 15 MAYIS İMZA: 16 MAYIS şımaktadır. Yazımı bitirirken ülkede ik- SAAT: 14.00 SAAT: 14.00 tidar değişikliğine yol açarak, siyaset ya- şamını, olabilecek en güçlü biçimde etki- lemiş olan 14 Ekim 1979 seçimlerinin so- söyleşileri... nuçlarına değinmek istiyorum. ÖZLEM YÜZAK 14 Ekim 1979 tarihinde, Cumhuriyet Se- ORHAN BURSALI natosu üçte bir yenileme seçimleriyle bir- likte, şu beş ilde milletvekili ara seçimle- DOÇ. DR. ZELAL ÖZDEMİR ri yapılmıştır: Aydın, Edirne, Konya, Ma- nisa, Muğla. ATILIM ÜNİVERSİTESİ Söyleş‚: 1977 milletvekili genel seçimlerinde se- SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ BÖLÜMÜ çimi Edirne ve Konya illerinde CHP, diğer “Kırılma Çağında: Toplum, Ulus, B‚l‚m ve Gelecek ” Odunpazarı Toplantı Salonu - SAAT 16.00 ÖĞRETİM ÜYESİ illerde ise Adalet Partisi (AP) kazanmıştı. İMZA: SAAT 17.00 Bu kez, beş ilin tümünde de seçimleri AP SAVAŞ SONRASI OLASI SİYASİ VE kazanmıştır. EKONOMİK KÜRESEL GELİŞMELER Ara seçimin, bağımsız milletvekilleriyle DURSALİYE ZÜLÂL birlikte kurulmuş olan hükümette bulunan ŞAHAN KALKANDELEN CHP’nin ağır yenilgisiyle sonuçlanması, ül- kede iktidar değişikliğine yol açacaktır. İMZA: 16 MAYIS İMZA: 16 MAYIS DR. ÖZGÜR TÖR Bülent Ecevit’in başında olduğu hükü- SAAT: 12.00 SAAT: 14.00 EMEKLİ GENERAL met, esasen bıçak sırtında ve kaygan bir- çoğunluğa dayanmaktaydı. Ağır bir seçim İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ yenilgisinin, bir başka söyleyişle, güven oyu kaybının ardından böyle bir çoğunlu- RİFAT GÜLSEREN İRAN?İSRAİL?ABD ÖRNEĞİNDE ğun korunabilmesinin, dolayısıyla ülkede ESEN TOZKOPARAN JORDAN DEĞİŞEN SAVAŞ YÖNTEMLERİ siyasal istikrarın sağlanabilmesinin hem İMZA: 16 MAYIS SAAT: 14.00 İMZA: 17 MAYIS ülke hem de parti için yaratacağı zorluk- ları, ülke için doğurabileceği olumsuz ko- 17 MAYIS SAAT: 14.00 SAAT: 14.00 şulları göze alan CHP yönetimi, hüküme- tin istifasının cumhurbaşkanına sunulma- 14 MAYIS 2026 PERŞEMBE, SAAT: 14.00 sına karar vermiştir. (Makalenin yazarı da istifa kararını alan ortak yönetim kurulla- ATILIM ÜNİVERSİTESİ İNCEK YERLEŞKESİ rı toplantısına genel yönetim kurulu üyesi ORHAN ZAİM TOPLANTI SALONU olarak katılmış ve görüşünü hükümetin is- tifası yönünde açıklamıştır.) Türkiye’nin varlığını tüm dünyaya …Lozan Antlaşmasına imza koymayan İttihat ve Terakki döneminden beri onaylattıran Lozan Barış Antlaşması; ABD, bugün yeni yeni sorunlar yaratıyor. Türkiye’de çok partili sistem mücadelesi, özgürlüğün, ulusal egemenliğin ve daha çok iktidardaki ve muhalefetteki Türkiye 21. yüzyılın eşiğinde bir yol bağımsızlığın açık ve net duyurusudur. kavşağına doğru hızla sürükleniyor. Bu partiler arasında sürdürülmesine Cephede süngüyle kazanılan zafer rağmen, siyasi mücadele aslında kavşağa açılan yollardan biri Sevr’e, öteki müzakere masasında kaybedilmemiş, de Lozan’a doğru gidiyor… karizmatik bir lidere karşı bir parti İsmet İnönü’nün müthiş diplomatik mensuplarının mücadelesi şeklinde yeteneği bu toprakları Türk ulusuna geçmiştir. Bunun ilk örneği Türkiye vatan yapmıştır. Cumhuriyeti’nin kurucularından İsmet yoruz. İnönü’ye karşı Demokrat Partililerin mücadelesidir. 13,5x23- 136 sayfa- İnceleme 13,5x20,5 – 276 sayfa- İnceleme 12,5x19,5- 384 sayfa- İnceleme