Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 12 MAYIS 2026 SALI 2 olaylar ve görüşler “Düşman” diye nitelenen kişilere uygulanır. Aileden algoritmaya Burada kişi, “vatandaş” statüsünden çıkarılıp Prof. Dr. Alt An K Ar gösterdiği; daha doğrusu neyi Biliyoruz ama dokunmuyoruz. hali. Çünkü eğer güçlü bir tehlike kaynağı normalleştirdiği... Mağdur silikleşiyor. Fail sınır olsaydı, bu kadar kolay olarak görülür. Yeditepe Üniversitesi Düşman hukuku Amaç, tehlikeyi Bir zamanlar insanı ise neredeyse bir karaktere silinmezdi. elektronik ticaret ve Yönetimi önlemektir. durduran, içini sıkan, “bu dönüşüyor. Estetik, ilginç, hatta BölÜmÜ Başkanı on zamanlarda “İkinci HHH Sağlıklı öznellik olmamalı” dedirten şiddet, bazen “cool”... Ve algoritmalar Silivri Trajedisi” “Düşman (Ceza) u metin, günümüzün Peki şimdi o boşlukta ne bugün akışın içinde bir bunu ödüllendiriyor. Çünkü Sbağlamında, İktidar Hukuku”nun Özellikleri: “büyük öteki”sine var? Belki de yalnızca akış. görüntü, bir kesit, bir “içerik” onlar için önemli olan tek şey yanlısı olmayan medyaya, 1) Ceza öne çekilmiştir Bdönüşen o görünmez Eğilimler, algoritmalar, artık. Geçip gidiyoruz. birtakım holdinglere, “Ana (Yargısız infaz). şu: Dikkat. Muhalefet Partisi CHP”ye, Suç henüz işlenmeden, ama her yerde olan algoritmik kalabalıklar... Durmuyoruz bile. Ne kadar bakıyoruz, ne CHP’li Belediyelere ve hazırlık veya planlama düzenin, yaşamımızı nasıl Bize neyin önemli olduğunu Ve belki de en rahatsız edici kadar duruyoruz, ne kadar buralarda çalışanlara aşamasındayken, hatta artık onlar söylüyor. Ama bir sessizce dönüştürdüğünü olan şu: Buna alışıyoruz. Ama paylaşıyoruz... yönelik “İBB Davası”, niyete bile ceza verilir. farkla: Onlar anlam vermez, anlamaya yönelik bir suç yalnızca algoritmaların Böylece fark etmeden “Casusluk Davası” gibi 2) Usul hakları yalnızca dolaşıma sokar. çabadır. Ve ironik bir şekilde, değil. Çünkü aynı ekranlara biz şu mesajı alıyoruz: “Bunu davalardaki uygulamaları sınırlanmış, kısıtlanmış ve Bu yüzden bugün gençlerin neredeyse “her şeyi bilen” eleştirmek için sık sık hatta kaldırılmıştır: de bakıyoruz. Aynı içerikleri anlarsan buraya aitsin”, kullanılan “Düşman (Ceza) Savunma hakkı sınırlanır, sözde Tanrı yapay zekâ ile hissettiği kaygı yalnızca biz de tüketiyoruz. Hatta “Ciddiye alma”, “Hissetme”. Hukuku” diye bir kavram kısıtlanır, avukatla görüşme birlikte yazıldı. gelecek kaygısı değil. Daha çoğu zaman, yorgunluktan Empati yavaşça geri çekiliyor. var: engellenebilir; uzun Jacques Lacan’ın “büyük derin bir soru var: “Ben ya da çaresizlikten, çocukları Bu yalnızca bireysel bir mesele En belirgin örneği “Nazi tutukluluk, gizli tanıklık, gizli neredeyim?” öteki” dediği şey, bir zamanlar o ekranların içine biz değil. Aynı zamanda derin Almanya’sı”nda görülen bu soruşturma, gizli dinlemeler Sınırlar silikleştiğinde, bize neyin doğru, neyin yanlış bırakıyoruz. Biraz sessizlik, bir toplumsal kırılma. Çünkü “Düşman Hukuku” nedir? gibi tedbirler alınır. Bu “Düşman Hukuku”, seçenekler sonsuzlaştığında, 3) Cezalar orantısız ve olduğunu söyleyen; sınır çizen, biraz nefes alacak alan için... çocuklar yalnızca içerikle değil, “İBB Davası” ve “Casusluk çok ağır olur: insan yönünü yitirir. Artık anlam veren bir çerçeveydi. Böylece temas yavaş yavaş o içerikle kurdukları mesafe Davası” gibi davalarda İndirim olmaz, yüksek yasaklar değil, sınırsızlık Din, devlet, gelenek... Hepsi kayboluyor. Sosyal medyada biçimiyle büyüyor. kullanılmakta mıdır? hapis cezaları uygulanır. yoruyor. bu görünmez omurgayı ayakta şiddet artık parçalı, hızlı Son yıllarda artan “true HHH 4) Kişi “unperson” (kişilik Yeni koşullarda “sağlıklı tutuyordu. ve tuhaf bir şekilde estetik. crime (gerçek suç)” anlatıları “Düşman (Ceza) dışı) ilan edilir: Sürekli karşımıza çıkıyor öznellik” başka bir yerden Hukuku” kavramı, Alman Kişinin ifade, haberleşme, Sonra bir şey oldu. O da bunu besliyor. Suç artık bir ceza hukukçusu Günther adil yargılanma gibi Temel ama hiçbir zaman tam olarak kurulmak zorunda. Bu, ne omurganın aslında sandığımız trajedi değil; bir hikâye. Şiddet Jakobs’un bir teorisidir. Hak ve Özgürlükleri askıya tamamen sisteme teslim olmak kadar sağlam olmadığını fark “orada” değil. Bu yüzden de bir yara değil; bir tür. Bu teoriye göre ceza alınabilir. ne de ondan tamamen kopmak. ettik. Ve belki de ilk kez, ağır gelmiyor. Arka planda bir Peki neden şimdi? Çünkü hukuku, “Vatandaş (Ceza) HHH Asıl mesele, görünürlük, “Gerçekten kim söylüyor gürültü gibi akıyor. gelecek belirsiz. Çünkü Hukuku” ve “Düşman Klasik örnekleri “Nazi arzu ve anlam arasında bize neyin doğru olduğunu” Gençler bu gürültüye insanlar kendini güvende (Ceza) Hukuku” olarak ikiye Almanya’sı” gibi totaliter ve mesafe kurabilen bir denge ayrılır. Bu iki ayrı hukuk bazı otoriter rejimlerde de sorusuyla baş başa kaldık. İşte karşı kendilerini korumayı hissetmiyor. Çünkü sistemlere sistemi arasındaki temel görülen bu “Düşman (Ceza) geliştirebilmek. öğreniyor. Hissetmemeyi... olan inanç zayıflıyor. Böyle o anda yalnızca otorite değil, farklar şunlardır: Hukuku” düzeni, hukukun Bu yüzden mesele teknoloji Ya da gülerek geçmeyi. Ama zamanlarda mizah bir sığınak anlamın kendisi de sarsıldı. Vatandaş Ceza Hukuku: evrenselliğini zedeler, değil sadece. o gülüş masum değil. Çünkü olur. Ama her sığınak aynı Normal vatandaş olan keyfiliğe yol açar, Temel Şiddet normalleşirse mizah burada bir kaçış zamanda bir uzaklaşmadır. Sorun, yeniden temas kişilere, onların işledikleri Hak ve Özgürlükleri yok Bugün yaşadığımız şey tam değil, bir mesafe. “Ciddiye Bedeli ise ağır: Daha az empati, kurabilmek: Gerçekle, suçlara uygulanır. eder ve bu nedenlerle de Onlar için, ancak suç ağır biçimde eleştirilir. olarak bu sarsıntının yankısı. almıyorum” demenin bir daha fazla kayıtsızlık. birbirimizle, kendimizle... işlendiği kanıtlandıktan sonra “Demokratik, Laik ve Evet, ekranlara daha çok yolu. Ama aynı anda o şeyi Bir zamanlar şiddet bizi Ve belki de mesele en cezalandırma, masumiyet Sosyal Hukuk Devleti” olan bakıyor, daha uzun süreler yaymanın da... sarsardı. Şimdi yalnızca akıp sonunda şudur: Hiçbir karinesi, savunma hakkı, bir “Cumhuriyet Rejimi” ekranı kaydırıyoruz. Ama Bir süre sonra şiddetle gidiyor. Bu, Jacques Lacan’ın algoritma, bir insanın başka orantılı ceza, sanığa tanınan içinde böyle bir “Düşman sorun yalnızca zaman değil. aramızda bir boşluk oluşuyor. sözünü ettiği “büyük öteki”nin bir insana gerçekten temas usul güvenceleri gibi genel (Ceza) Hukuku” uygulaması Sorun, o ekranların bize ne Görüyor ama hissetmiyoruz. çözülmesinin en görünür etmesinin yerini tutamaz. hukuk ilkeleri geçerlidir. düşünülemez. Amaç, suçluyu ıslah etmek İnsanlar, “Hukuk ve toplumu korumaktır. Devleti”nde, usulünce Düşman Ceza Hukuku: yargılanmadan ve Devlete ve topluma karşı somut deliller olmadan ciddi bir tehdit oluşturduğu tutuklanamaz ve mallarına düşünülen ve bu nedenle el konulamaz! ai177790139115_16-17 MAYIS 2026 CUMHURYET ÖYKÜ GÜNLER 13.5x20.pdf 1 4.05.2026 16:29:53 Amatör tiyatronun gücü Ser KAn f A “amatör” heyecan yatar. Bugün asıl ayakta tutan, o toprağın kendi sanatın yüksek bilet fiyatlarına sesinden beslenen yerel topluluklardır. dramaturg, Yazar ve dev prodüksiyonlara Turne tiyatroları kente bir esinti gibi ugün ülkemizin neredeyse sıkıştığı bir dönemde; bu yerel uğrayıp geçerken, yerleşik amatör yapılar Bher kentinde, kiminde sahneler nefes alabildiğimiz mahallesine dokunur, kentin belleğini onlarca kiminde ise belki bir en samimi alanlar olarak tutar ve sanatın sürekliliğini sağlar. tane de olsa perde açmaya karşımızda duruyor. Sanat birleştirir çalışan amatör tiyatrolar Kentlere turne ile gelen Uzun yıllar halk eğitim merkezlerinde vardır. Sahne sanatlarının nitelikli tiyatrolar kente ve belediyelerde bu sanatın eğitimini özünde, her türlü kalıbın kuşkusuz renk katar. Ancak vermiş bir uygulamacı olarak şunu dışına taşan o tutkulu ve saf bir kenti kültürel anlamda rahatlıkla söyleyebilirim: Tiyatro birleştirir, tiyatro iyidir. İnsanların toplumsallaşmasına, çocukların empati(duygudaşlık) kurarak gelişmesine ve gençlerin şiddet kültüründen uzaklaşarak kendilerini sanatla ifade etmelerine en büyük katkılardan söyleşileri... birini tiyatro sunar. Farklılıkların birer zenginlik olarak görüldüğü bu C “aydınlanma ocakları”, toplumsal M uyumun en güçlü harcını karar. Bugün DOÇ. DR. ZELAL ÖZDEMİR Y hayranlıkla izlediğimiz pek çok usta ATILIM ÜNİVERSİTESİ tiyatro insanın, ilk sahne tozunu o CM SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ BÖLÜMÜ mütevazı amatör kulislerde yuttuğunu da MY ÖĞRETİM ÜYESİ unutmamalıyız. CY Amatör tiyatronun yaşatılması yanızca SAVAŞ SONRASI OLASI SİYASİ VE CMY bu alana emek verenlerin omuzlarına EKONOMİK KÜRESEL GELİŞMELER bırakılamayacak kadar yaşamsaldır. K Yerel yönetimlerin yanı sıra kentteki kültür kurumlarının, sendikaların, meslek odalarının ve üniversitelerin bu toplulukları sahiplenmesi; onlara uygun DR. ÖZGÜR TÖR çalışma ortamları sunması şehrin kültürel EMEKLİ GENERAL potansiyelini en üst seviyeye taşıyacaktır. İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ Birçok şehirde düzenlenen tiyatro buluşmalarının ve şenliklerinin o yörelere İRAN?İSRAİL?ABD ÖRNEĞİNDE kattığı turizm ve kültür hareketliliği bugün ortadadır. Bu hareketliliğin DEĞİŞEN SAVAŞ YÖNTEMLERİ yarattığı ekonomik ve sosyal canlılık neden her kentimize yayılmasın? Amatör tiyatro bir kentin süsü değil, mutfağıdır. Süsü parlatmak 14 MAYIS 2026 PERŞEMBE, SAAT: 14.00 geçici bir ışıltı sunsa da asıl lezzet o mutfaktaki sürekli üretimden gelir. ATILIM ÜNİVERSİTESİ İNCEK YERLEŞKESİ Yerel aydınlanmanın bu saf kaynaklarını korumak, yalnızca tiyatroyu değil, bir ORHAN ZAİM TOPLANTI SALONU kentin ruhunu da canlı tutacaktır. Mehmet Alev Coşkun, bu büyük “Öğrenmek mutluluktur. “Eğtmde cnsyet ayrımcılığı, atılımı Türkye ekonomsnn Öğretmenlernn, anne babaları- kadını knc sınıf vatandaş saydığı tarhsel gelşm çerçevesnde, nın, büyüklernn çocuklara çn, sadece çağdaşlığa değl, blmsel belge ve verlere öncelkle kazandırmaları nsan haklarına da aykırıdır. dayanarak ncelyor. Daha gereken blnç budur: Emre Kongar sonra Türkye’de “özelleştrme” Araştırarak, rdeleyerek, soru adı altında yapılan KİT satışları- sorarak öğrenmenn, blg Prof. Dr. Ahmet Yıldız’ın derledğ nı ve haksız elde edlen rantı ednmenn, akıl yürütmenn can ktapta, Cumhuryet’n en öneml merceğe alıyor ve ulusalcı sıkıcı zorunluluk ya da ezberclk atılımlarından karma eğtm ekonom modelne lşkn değl, br mutluluk br sevnç alanında uzman smler anlatıyor. gerçekler ortaya koyuyor. olduğu… Bu ktabı hazırlarken de uygulamaya çalıştığım yöntem bu oldu. Umarım başarılı olmuşumdur. 13,5x23 / İnceleme / 208 sayfa Ataol Behramoğlu 12,5x19,5 / Ş r / 31 sayfa 16x24 / İnceleme / 95 sayfa ırtın