Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 21 NİSAN 2026 SALI 2 olaylar ve görüşler Her iki ülkedeki rejim de tam Demokrasi değil; Okullardaki şiddetin “Kusurlu/Özürlü Demokrasi” diye niteleniyor. Economist Democracy Index Macaristan ve 2025’e göre Macaristan 6.51, çözümü Bulgaristan dersleri! Bulgaristan 6.34 puan ile “Kusurlu /Özürlü yoluyla eğitim, genel eğitimin Prof. Dr. Ömer A D Demokrasi” diye nce hastalığımızı önemli bir parçasıdır. Çocuk, er- niteleniyorlar. teşhis edelim ve AnkArA Üniversitesi Öadını koyalım: Bulgaristan’daki seçim gen ve gencin hem kendini ifa- eğitim Bilimleri FAkÜltesi sonuçları, istikrarsızlığa Türkiye’nin de etme aracı hem de kişisel ka- karşı bir eğilimi yansıttı ama bütün krizlerinin ve pasitelerini geliştirme alanları- anlıurfa ve Kahramanma- yapısal sorunların çözülüp bunalımlarının altında retim düzeyinde yaratıcı drama- ve paylaşma süreçlerini güçlen- dır. Sanat yoluyla eğitim duygu- raş’taki okullarda yaşanan çözülemeyeceği belli değil. Rejim Sorunu yatıyor: Ş dirir. Üstelik bu güç yaşam bo- yı bir bilim dalı olarak kabul et- larını tanımayı, onları dönüştür- silahlı eylemlerin gerekçe- Tek kişiye bağlı Buna karşılık yu devam eden bir etkiye de sa- memekte, bu alandaki akademik meyi ve başkalarının duyguları- Macaristan’daki seçim lerine ve yapılması gerekenlere “Cumhurbaşkanlığı Hükümet üretimi ve öğretmen yetiştirme hiptir. Çocuk, ergen ve genç, sonuçları, temel rejim Sistemi” denilen “Şahsım nı anlamayı öğretir. Bugün okul- ilişkin çok farklı görüş ve çözüm sorunlarının çözülebilmesi ve süreçlerini sınırlamaktadır. Sa- kültürel eğitim araçları ile ken- Devleti” rejimi, yanlış ve larda yaşanan şiddetin temelin- önerileri elbette mümkündür. Demokratik Rejimin yeniden yetersiz olduğu için ülkeyi nat eğitiminin yalnızca resim dini ve çevresini daha bilinçli de, büyük ölçüde ifade edileme- Okullardaki şiddet konuşu- her konuda duvara toslatan işletilebilmesi için daha ve müzik ile sınırlandırılması, olarak algılar, tanımlar ve yaşa- yen duygular, kendini tanıma- lurken çoğu zaman en kolay yol büyük bir umut yarattı. ve yeni sorunlar yaratan ana disiplinlerarası bir yaklaşımın mını ve içinde yaşadığı toplumu ma, yönetilemeyen öfke, başka- tercih ediliyor ve suç yalnızca Bulgaristan’da Radev, problem. önünü kesmektedir. Oysa sanat daha sağlıklı biçimlendirir. larıyla iletişim kuramama ve ku- bireye yükleniyor. Sorun birey- yüzde 44.72 oy ile 240 HHH eğitimi, doğası gereği çok boyut- Eğer okullarda şiddetin ger- sandalyeli mecliste 130 rulamayan empati yatmaktadır. Şimdi çözümü önerelim: sel olayların çok ötesinde siste- sandalye kazanarak salt lu olarak yürütülür. çekten azaltılması isteniyor- Ülke sorunlarının Özellikle sosyal empatiden uzak min, kültürel yapılanmanın ve çoğunluğu elde etti. çözümü için her şeyden sa sanat yoluyla eğitim merke- bu tür vakaların başrolündeki elbette günlük yaşantıların ço- Buna karşılık Sanatın dönüştürücü önce, Anayasamızda ze alınmalıdır. Eğitimdeki dönü- kişilerin profilleri de bunu gös- cuk, ergen ve gençlere sundu- Macaristan’da Magyar, “Demokratik, Laik ve gücü şümler ancak sanat yoluyla eği- termektedir. Sanat eğitimi, bu ğu örtük program ve “derslerin” yüzde 53.18 oy alarak 199 Sosyal Hukuk Devleti” diye Milli eğitim düzeyinde ise du- tim araçları ile olanaklı olabilir. kırılma noktalarına müdahale bir sonucu olarak karşımıza çı- tanımlanan “Parlamenter sandalyeli mecliste 141 rum daha da parçalı görünmek- Unutulmamalıdır ki duygusal eder; bir süreç içerisinde onarır, sandalye ile 2/3 çoğunluk Demokratik Cumhuriyet kıyor. Şiddet, başta medyada ol- kazandı. tedir. Yaratıcı drama, çoğu za- ve sosyal gelişim, akademik ba- Rejimi”ne geri dönmemiz doğruyu ve güzeli bulmanın yol- mak üzere sıradanlaştırılıyor. Ama asıl fark seçime gerekiyor. man “oyun etkinliği” başlığı al- şarı kadar yaşamsal bir öneme larını gösterir. Dilin sertleşmesine, kabalaşma- katılma oranlarında: Peki İktidarın Anayasa tında daraltılmış bir modül ola- sahiptir. Okullarda kültürel eği- Yaratıcı drama ise sanat eğiti- sına adeta alkış tutuluyor; ce- Mahkemesi kararlarına bile Bulgaristan’da katılım rak ele alınmaktadır. Ortaöğre- tim odaklı tüm etkinlikler için mi ve sanat yoluyla eğitim süre- zasızlık hali normalleştiriliyor. yüzde 48.5, Macaristan’da uymadığı bir ortamda bunu timde ise sanat eğitimi, tek bir öğretmenler desteklenmeli, ge- cinin en güçlü araçlarından bi- Böyle ortam ve yaşantılara ma- yüzde 78.94. nasıl yapacağız? seçmeli dersin içine sıkıştırıl- rekli mekân, araç-gereç ve ders ridir. Çocuğu edilgen bir dinle- HHH ruz kalan çocuk ya da gençler- Böyle bir çözüm ancak, ücreti ayrı bir bütçe olarak ta- Demek ki neymiş? mış durumdadır. Bu yaklaşım, bütün ülkede tam bir yici olmaktan çıkarır; onu süre- den de olumlu ve farklı davranıl- “Demokratik Seferberlik” ilan Halkı Demokratik Rejim sanat ve sanat eğitiminin dö- sarlanmalıdır. cin öznesi haline getirir. Rol al- ması bekleniyor. için seferber edebilen daha ederek yapılabilir: nüştürücü gücünü sistematik Şiddet, çoğu zaman “görülme- ma, rolü oynama, doğaçlama gi- Bu beklenti gerçekçi görünme- başarılı oluyormuş. Başta saldırı altına bir şekilde kullanmayı engelle- me halinin” bir sonucu olarak bi tekniklerle çocuk, kendisi dı- mektedir. Çözüm yalnızca disip- Bu bağlamda CHP’nin art alınmış olan ana muhalefet mektedir. var olur ve gelişir. Kendini ifa- şında birinin yerine geçmeyi de- lin yönetmeliklerinde ya da gü- arda yaptığı mitinglerin çok partisi CHP olmak üzere, Sorun birkaç saatlik ders ek- de edemeyen, anlaşılmadığını neyimler. Bir zorbanın değil, venlik önlemlerinde de yatmaz. Demokrasiye inanan doğru bir yöntem olduğu lemek ya da çıkarmak değil; bir düşünen, herhangi bir gruba ait ortaya çıkıyor! zorbalığa uğrayanın gözünden bütün siyasal partilerin, Yaşanan sorun tamamen bir sis- Ülke açısından tek sorun, bütün Demokratik Toplum kültürel eğitim anlayışı inşa et- hissetmeyen çocuk için şiddet bakmayı öğrenir. Bir çatışma- tem sorunudur ve çözümü de CHP’nin hem kendisine Kuruluşlarının, bütün mektir. Kültürel eğitim, insan- bir ifade aracı, gramerini kendi- yı fiziksel güçle değil, iletişimle sistemin kalbinde aranmalıdır. yapılan haksız ve hukuksuz sendikaların, meslek ların estetik, kültürel ve sanat- sinin oluşturduğu bir dil haline çözmenin yollarını deneyimler. Sanat eğitimi ve yaratıcı dra- odalarının ve bütün gönüllü saldırılar, hem de bu gelir. Sanat eğitimi ve yaratıcı Hem çatışmanın içinde olma- sal nesnelerle meşgul olmasını ma, eğitim sisteminde çoğu za- “Demokratik Seferberlik örgütlerin bu seferberliğe yı hem de o çatışmayı çözmenin ifade eder. Sözgelimi müzik, her drama ise çocuğa ve gence her Atılımı” mitinglerinde öteki man “yan etkinlik” gibi görülen katılması ile Demokratik yollarını deneyimleyerek bulur türlü dans ve tiyatro, edebiyat, açından içinde olmaktan mut- siyasal partiler tarafından Laik ve Sosyal Hukuk ama aslında eğitimin en merke- yalnız bırakılmasıdır! Devleti, yeniden işletmeye ve öğrenir. Bu, kitaplardan öğre- dijital medya, güzel sanatlar lu olacağı yeni ve ayrı bir dil su- zi unsurlarından biri olması ge- sokulabilir. HHH alanlarında veya sosyo kültü- nar. Bu dil etkileşimle çoğalır ve nilebilecek bir bilgi değil; ancak reken alanlardır ve eğitim sis- KAHROLSUN HHH rel ve gündelik estetik uygula- güçlenir. yaşantı yoluyla içselleştirilebile- temlerinin kalbinde yer alır. Çö- EMPERYALİZM... Bu konuda önümüzde malarda kültürel eğitim gerçek- Bu nedenle okullardaki şid- cek bir beceridir. züm, estetik eğitimin ne derece KAHROLSUN güncel iki örnek var: leşebilir. Kültürel eğitim, sanat- det, sadece bir güvenlik zafiye- Günümüzde okullarda eksik içselleştirilip içselleştirilmedi- DİKTATÖRLÜK... Macaristan ve sal ifadeler aracılığıyla çocuk ve tine indirgenemez. Tüm öğre- olan tam da bu yaşantılardır. Ne Bulgaristan seçimleri, KAHROLSUN SÖMÜRÜ ğinde yatar. VE YOKSULLUK... gençlerin kendisiyle ve dünyay- nenlerin kendilerini ifade ede- Demokratik Rejimi yazık ki mevcut eğitim politika- KAHROLSUN HAKSIZLIK, işletmeye çalışan bütün Empati ve iletişim yolları ları bu alanı hâlâ “tali” bir yerde la etkileşime geçmesine fark- bilecekleri, anlaşılabilecekleri HUKUKSUZLUK... ülkelere örnek olabilir. Sanat eğitimi, çocuğa yalnız- konumlandırıp bir boş zaman et- lı olanaklar oluşturur. Çocuk ve ve başkalarını anlayabilecekleri YAŞASIN DEMOKRATİK Her iki ülke de Avrupa ca resim yapmayı ya da bir ens- kinliği olarak görmekte, değer- gençler birlikte büyüme ve öğ- alanlar açılmazsa şiddet de ko- Birliği üyesi. CUMHURİYET! trüman çalmayı öğretmez. Sanat lendirmektedir. YÖK, yükseköğ- renme ve hatta birlikte üretme nuşulmaya hep devam eder. dağdaki teröristleri etkisiz hale geti- tün isteği doğrultusunda yasal ön- Dr. Cihangir Dumanlı rirken öte yandan yeni teröristlerin lemler alınırsa bu önlemleri alan em. tuğgenerAl, Hukukçu. dağa çıkmasını önleyici sosyal, psiko- TBMM ve hükümet ulus adına kul- Eg EMEnlik BÖlün EMEz lojik, ekonomik, eğitimsel önlemler lanmaları gereken egemenlik yetkisi- ktidar terörü bitiren hükümet ola- alınır ve dış desteği kesilen, gücü tü- ni örgüt adına kullanmış olur. Bu ege- İrak siyasal kazanç sağlamak amacıy- uzantıları bulunmaktadır. Son olarak görüşülmesine ve yasalaşmasına gel- rilen bağımsızlık savaşında 600 yıl- kenen ve devletin gücü karşısında so- la “terörsüz Türkiye” sloganı ile yeni menliğin bölünmesidir ve anayasa- ABD Başkanı Trump, İran’daki Kürt- miştir. dır Osmanlı hanedanında olan ege- nuç alamayacağını gören örgüt terö- bir açılım süreci başlatmıştır. Bu süre- nın 5. maddesindeki “Egemenlik ka- lere de silah verdiklerini açıklamış- menlik hanedandan alınsak ulusa ve- Egemenlik ulus ve vatan gibi bir rü sonlandırır. Terör çok yönlü bir ol- cin yöntemi terör örgütü ile savaşımı yıtsız şartsız milletindir” ilkesine ay- tır. Örgüt Türkiye’de silahlarını bırak- devletin temel öğelerinden birisidir. rilmiştir. gudur. Terörle savaşım da çok yönlü (mücadeleyi) bırakıp örgütün silah bı- kırıdır; 106. yılını kutlayan TBMM’ye sa bile yurtdışındaki uzantıları tehdit Ulus egemenliğini yetkili organlar Ulusun can ve mal güvenliği başta olmak zorundadır. Salt silahlı savaşı- rakması karşılığında istediklerini ve- yakışmaz. olmaya devam etmektedir. olmak üzere temel hak ve özgürlük- eliyle kullanır Anayasa bu organları ma indirgenemez. rerek terörü bitirmektir. Kısaca “ver Bu nedenle; yasama, yürütme ve yargı olarak be- lerden yararlanması ve adil bir şe- İkinci yöntem, şimdi yapıldığı gibi kurtul” yöntemidir. 1) Terör örgütünün tüm silahlarını lirlemiştir (AY Md.5-8). Örgütün istemleri kilde yönetilebilmesi için gerekli ku- örgütün istekleri kabul edilerek silah Terör örgütü başarısız ve inandırıcı bıraktığından emin olmadıkça, ralları koyma ve bu kuralları zorla Örgüt göstermelik silah bırakma bırakması istenir. Bu yöntemde örgüt, olmayan bir halkla ilişkiler kampan- 2) Örgüt üyeleri yasalarımıza uygun uygulatma yetkisidir. niteliği gere- Çok yönlü savaş karşılığında elebaşısına kimi hakla- “İstediklerimi yapmazsanız silah bı- yası ile birkaç silahını yakmıştır. Geri- cezalandırılmadıkça, ği bölünemez, paylaşılmaz ve vaz- Terörsüz Türkiye bu satırları yazan rın verilmesini, ayrıcalıklı bir konum rakmam” demektedir. Bu yöntem te- ye kalan silahlarının cinsi, miktarı, ye- 3) Yurtdışındaki bağlantıları tehdit geçilmezdir. (statü) kazandırılmasını ve kimi ya- da dahil tüm yurttaşların istediği bir röre boyun eğmektir. “Terörle bir ye- ri ve ne durumda oldukları bilinme- olmaktan çıkartılmadıkça örgütün, sal düzenlemelerin yapılmasını iste- Egemenlik aynı zamanda o ül- şeydir ancak bu hedefe nasıl ulaşıla- re varılamaz” söylemini boşa çıkartır mektedir. Bu nedenle örgütün silah istediği yasal ve idari önlemler alın- kede silahlı güç kullanma tekelidir. cağı önemlidir. Terör iki şekilde sona mektedir. Bu amaçla TBMM’de özel ve “Terörü bitirmek bu kadar kolay idi bıraktığı kuşkuludur. mamalıdır. bir komisyon kurulmuş, örgütün iste- Başka bir güç silah kullanarak kural erdirilebilir: ise 40 yıldır bunca şehidi, gaziyi ne- Kaldı ki terör örgütü Türkiye ile sı- ği doğrultuşunda alınacak önlemle- koydurabiliyorsa egemenlik bölün- Birincisi, terörle savaşımı terörist- Böyle yapılmazsa ileride aynı veya nırlı değildir. Suriye ve Irak’ta sınırı- den verdik? Bunca ekonomik yüke ne- başka bir terör örgütü aynı yöntemi mızın hemen ötesinde ABD tarafın- ri saptamıştır. müş demektir. lerle silahlı savaşıma indirgemeden, den katlandık?” sorularını akla getirir. dan örgütlenen, donatılan ve eğitilen Sıra bu önerilerin Genel Kurul’da Büyük Atatürk’ün öncülüğünde ve- çok yönlü bir strateji ile bir yandan Terörsüz Türkiye açılımında örgü- deneme cesaretini gösterebilir. Adres: Kadıköy Belediyesi Tarih Edebiyat Sanat Kütüphanesi (TESAK) 24 Nisan Cuma 25 Nisan Cumartesi 13.00 13.00 AÇILIŞ KONUŞMALARI Doğumunun 110. Yılında Samim Kocagöz Işık Kansu (Cumhuriyet Vakfı Genel Sekreteri ve Cumhuriyet gazetesi yazarı) Konuşmacılar: Şükrü Kocagöz, Mesut Gengeç Ömür Kurt (Kadıköy Belediyesi Kültür Müdürlüğü Genel Sanat Yönetmeni ) Yönetici: Berrin Karadeniz 15.00 Dergilerin Edebiyatımızdaki Yeri Konuşmacı: Hürriyet Yaşar Yönetici: Mehmet S. Aman 17.00 Kurmacada Gerçeklikle Yüzleşmek: Tarih-Toplum-Roman IŞIL ÖZGENTÜRK M. SADIK ASLANKARA Konuşmacılar: Kaya Tokmakçıoğlu, Gürsel Korat 14.00 26 Nisan Pazar Gazeteniz Cumhuriy et v e Işıl Özgentürk ve M. Sadık Aslankara'nın Yazını Üzerine 13.00 Konuşmacılar: Kadıköy Belediyesi’nin düzenlediği Çocuk Edebiyatı Zeynep Oral (Cumhuriyet Gazetesi Yazarı) Prof Dr. Aysu Erden (Akademisyen) Konuşmacılar: Prof. Dr. Necdet Neydim, Ömür Kurt Kadıköy-Cumhuriy et 16.00 15.00 Roman-Öykü Günleri’ne “İlk Roman Cesareti: Nereden Başlamalı, Nasıl İlerlemeli?” Sözcüklerin Dünyasında Öykü ve Roman Konuşmacı: tüm yur ttaşlarımız dav etlidir... Konuşmacılar: Zeynep Aliye, Mehmet Zaman Saçlıoğlu Belgin Bıyıkoğlu (Yönetici: Mehmet S. Aman) 16.30 17.00 Edebiyatta Yapay Zekâ "Edebiyatın İç Sesi: Monolog" Konuşmacı: Yalın Gündüz Konuşmacı: Yönetici: Berrin Karadeniz Seyfettin Araç N O T : HER O TUR UMD AN SONRA K ONUK Y AZARL ARIN İMZA ETKİNLİKLERİ Y APIL A C AK TIR. ıgüzel