Katalog

13 NİSAN 2026 PAZARTESİ EKONOMİ 9 ABD ve İran’ın oturduğu müzakere masasından uzlaşının çıkmaması endişeleri artırdı Belirsizlik korkutuyor Savaştan sonra Sürecin yeni bir görüşmeyi mi yoksa yeni çatışmaları mı ashington-Tahran getireceği ise belirsiz. Ekonomistlere göre rezervler erirken görüşmeleri bir belirsizlik üretim ve alım gücü daha büyük baskıyla karşı karşıya kalacak. Wiçinde koptu. Ancak bir şey kesin: Bu savaşla kapitalist uygarlık ekonomik, jeopolitik, hatta psikolojik ran ile ABD arasında müzakere zorunda kalması da kritik girdilerde bakımdan bir eşiği aştı. masasından çıkan olumsuz mali yükü artıracak; depolama İlk belirtiler, Hürmüz Boğazı’nın İhaber ülke ekonomilerinde maliyetleri de yükselecek. Üretim kapandığı hafta ortaya çıktı. Tarihin belirsizliğin kalıcı olacağına ilişkin pahalılaşacak ve ihracatçı marjları en büyük enerji akış kesintilerinden biri yaşandı: Küresel petrol üretiminin endişeleri arttırdı. daralacak. Ancak Avrupa’ya yüzde 10’u piyasadan çekildi, fiyatlar Kırılgan olan Türkiye yakınlığımız ise olumlu bir üç hafta içinde yüzde 55 arttı. ekonomisinin risklerinin dönüşe ve siparişlerin artmasına Katar’daki Ras Laffan tesisine yönelik arttığını belirten neden olacak. Bu durum ülkemiz bir İHA saldırısı LNG kapasitesinin ekonomi çevreleri, için lojistik üs olma şansını ELİF yüzde 17’sini devre dışı bıraktı. Gübre ÖZGE YALÇIN hem vatandaşı hem iş güçlendirebilir” tedarik zincirlerindeki tıkanma küresel dünyasını zor günlerin Ekonomist İris Cibre, gıda üretimini tehdit etmeye başladı. konusu. Bu da, arz yönlü fiyatlar eşgüdüm kurulmalı. Bu eşgüdüm Bu salt bir bölgesel savaşın karmaşık beklediğini, kısa vadede etkileri savaşın geçici olacağına ilişkin artarken, yavaşlayan bir ekonomik sadece talebi baskılamaya değil, etkisi değil, kapitalist uygarlığın yok edebilecek kolay bir çözümün beklenti aşındıkça enerji gidişata yol açma riskini artırıyor. arz kapasitesini güçlendirmeye sinir uçlarına doğrudan dokunan bir olmadığını söylüyor. piyasa fiyatlamalarının saha Savaş riskinin yönetilmesi, bizim yönelmeli. Seçici ve hedefli kredi kırılma. Dış Ticarete Yön Verenler Derneği fiyatlamalarına yakınsama gibi kırılganlıklara sahip ülkelerde mekanizmaları devreye alınmalı. Başkanı Dr. Hakan Çınar, Hürmüz riskinin arttığını söylüyor ve “Bu Dengeler dağılıyor uzun soluklu olamıyor.” Ayrıca hukuk devleti ilkeleri ve Boğazı riskinin kalıcı bir fiyatlama da bizim cari açık ve arz yönlü Bu kırılma, küresel düzeyde yerleşik politika tutarlılığı olmadan yatırımcı unsuru haline gelebileceğini, enflasyonist baskı ile daha uzun Hedefli önlem alınmalı jeopolitik dengeleri de değiştiriyor. uzun vadeli pozisyon alamaz.” İran, Saddam Hüseyin’in enerji fiyatlarının artık sadece arz- süre etki altında kalacağımız anlamı Ekonomist Arda Tunca önlem Ekonomist Murat Kubilay ise para devrilmesinden sonra yoğunlaşan talep değil, jeopolitik risk primiyle taşıyor. Diğer yanda sadece sıcak olarak yapılanların krizi savurma bölgesel etkisini yeni bir düzeye taşıdı. politikasıyla ilgili beklenmedik bir belirlenmeye başlanacağını ve para ile artan rezervler üzerinde taktiklerinden ibaret olduğunu ve Şimdi, Hürmüz Boğazı üzerindeki hamleye gerek olmadığını belirterek navlun piyasasında geçici oynaklığı de kırılganlıklarımızı artırıyor” kısa vadede yapılabilecek bir şey kontrolünü bir müzakere aracına “Dış şok olduğu için ekonomi aşan bir belirsizlik dönemine tespitini paylaşıyor. Cibre, bir olmadığını belirtirken şunların altını dönüştürerek enerji jeopolitiğini yönetiminin etkiyi dengeleyecek bir girileceğini düşünüyor ve şu yandan maliyet kaynaklı fiyat yeniden tanımlıyor. İran’da rejim çiziyor: aracı yok. Maliye politikasında eşel değişti ama Trump’ın, İsrail’in etkilerin altını çiziyor: artışlarıyla ücretlerin eriyip talebin “Yapılması gereken, krizi beklediği yönde değil: Görece etkin mobil sistemi kapasitesinin yüzde “CDS ve risk primi oynaklığı daralması, diğer yanda Körfez yönetmek değil krizi üreten yapıyı denetleme, dengeleme kurumlarına 100’e genişlemesi önemli. Gübre ile finansmana erişim zorlaşacak. pazarının durmasınının; üreticinin değiştirmektir.Temel sorun geçici sahip bir İslami cumhuriyet, yerini gibi diğer ürünlerde de fiyat desteği Üretimdeki aksamalar ile firmaların daha da sıkışması ve üretimi bir dalgalanma değil, dışsal şoklara Devrim Muhafızları’nın elinde olabilir çünkü temel sorun girdi stok politikaları değişeceğinden daraltması anlamına geldiğini açık ve iç dengeleri zayıflamış bir bir askeri diktatörlüğe bırakıyor. ‘just in time’ modeli zayıflayacak. vurguluyor: “Hem talep hem de ekonomik yapıdır. Para ve maliye maliyetleri ve bunların tüketiciye Savaş İran’ın nükleer kapasitesini ortadan kaldırmadığı gibi, bu Firmaların daha fazla stok tutmak arz yönlü bir yavaşlama riski söz politikası arasında gerçek bir yansıması” diyor. kapasiteyi geliştirme iradesini daha da güçlendirmiş görünüyor. İSTANBUL AYDIN Trump rejimi hedeflerinin hiçbirini ‘Gelir beyanında gerçekleştiremedi. Dahası, Gazze soykırımından sonra, İsrail rejimi patlama yaşandı’ Trump’ı savaşa sürükledi, halkını İran HAZINE ve Maliye Bakanı Mehmet füzelerinden koruyamadı, muhalefeti Şimşek, 2025 yılı gelirlerine ilişkin şiddetle bastırıyor, Filistinlilere özgü beyan döneminin sonuçlarını paylaştı. idam cezası getirdi: Artık gücü, Şimşek, toplam beyanname sayısının demokrasi iddiası, uluslararası bu yıl 2024’e kıyasla yüzde 24 artarak meşruiyeti ciddi biçimde sarsıldı. 5.5 milyona ulaştığını, 401 bin ABD açısından sorun salt bir dış mükellefin ise sisteme ilk kez dahil politika fiyaskosu değil. Derin bir olduğunu açıkladı. Buna göre beyan toplumsal kutuplaşma, “süreç olarak edilen toplam gelir vergisi matrahı faşizm” dinamikleri altında ABD, 1945 Emekliler yedi ilde sokağa çıkarak ‘sefalet zulmüne’ isyan etti 2023 yılında elde edilen gelirler için sonrası kurduğu uluslararası düzenin 669 milyar lira, 2024 yılında elde taşıyıcısı olma kapasitesini yitiriyor. NATO’nun işlevselliği zayıflarken edilen gelirler için 1 trilyon 370 milyar lirayken bu yıl 2 trilyon 355 milyar Avrupa Birliği ortak bir dış politikadan, askeri yapıdan hâlâ yoksun. Rusya liraya yükseldi. Bu tutar, geçen yıl ‘Bu aylıkla yaşanmaz’ elde edilen kazançlara yönelik olarak ve Çin, bu çözülmenin açtığı boşluklardan yararlanıyor. da üç yıllık dönemde yüzde 247 artış DAMLA POLAT Karagöz, mevcut siyasi tabloya da ikramiyelerinin asgari ücret ABD’nin 2000’li yıllarda giderek göstererek 702 milyar liraya çıktı. zayıflamakta olan hegemonyasını değinerek “Hakkâri’den İstanbul’a düzeyine çıkarılmasını ve intibak üm Emeklilerin Sendikası yedi hâlâ ayakta tutan sütunlardan ikisi birçok yerel yönetici görevden yasasının çıkarılmasını talep etti. -askeri gücüne duyulan güven, ahlaki Tilde insanca yaşam talebiyle Ortak bildiride ise şu ifadeler alınmış, halkın seçim iradesi üstünlük imajı- aynı anda kırıldı. “Güç meydanlarda buluştu. “Sefalet gasp edilmiştir. Yargı tamamen yer aldı: “Bu kara rejiminizden haklıdır” savı uluslararası hukuku zulmüne son” başlığıyla sokaklara siyasallaşmıştır. Böyle bir yönetim vazgeçiniz. Demokratik işleyişin yıkarken devasa askeri kapasite, çıkan emekliler “Bu aylıklarla olmadığı bir yerde ne huzur olur sürdürülebilir değildir” dedi. İran’ın asimetrik taktikleri karşısında yaşanmaz” dedi. ne de refah toplumu yaratılabilir. belirleyici olamadı. Trump’ın Seyyanen zam ve yeni yasa siyasal çizgisinde ABD, Vietnam, İstanbul’daki eylem Kadıköy Kendi beceriksizlikleriyle oluşan Afganistan, Irak fiyaskolarında yapılan Rıhtım’da yapıldı. Basın Altın Rafinerileri Emeklilerin ortalama aylığının yıkımın faturasını halka ödetmekten hataları yeniden üretti. “Amerikan açıklamasını okuyan sendika 23 bin 500 TL civarında olduğunu imtina etmeyen bir yönetimle imparatorluğu” projesi nihayet çöktü. Derneği kuruldu yöneticisi Hasan Karagöz, belirten Karagöz, dul, yetim karşı karşıyayız. Biz ülkemizin “İnsanca yaşam için demokratik, ve engelli aylıklarının 5-6 bin TÜRKIYE’de kıymetli madenler tüm değerlerini yaratanlarız. Şu Başka şeyler de... sektöründen dokuz rafinerinin laik ve sosyal bir hukuk devleti liradan başladığını vurgulayarak unutulmasın: Kurt kışı geçirir ama Körfez monarşilerinin yarım yüzyıldır girişimiyle Altın Rafinerileri Derneği şarttır” diyerek emeklilerin en düşük aylığın memur yediği ayazı unutmaz. Er ya da geç sürdürdüğü denge düzeni de... ABD kuruldu. Ahlatcı Metal Rafineri, güvenlik garantisinin aşınmasıyla birleşme çağrısını yineledi. maaşına eşitlenmesini, bayram sandık gelecek ve hesap görülecek.” Nadir Metal, Onsa Rafineri ve diğer birlikte bu ülkeler yeni arayışlara büyük rafinerilerin yer aldığı dernek, yöneliyor. Türkiye, Pakistan, Güney sektörün daha şeffaf, denetlenebilir ve Kore gibi orta ölçekli güçlerle uluslararası standartlara uyumlu hale ilişkileri derinleştirmek bir seçenek; gelmesini hedefliyor. ancak bu ilişkilerin bir süper gücün Sivas’ta işçi fabrikasını istiyor Geçici yönetim kurulu başkanı Ahmet sağladığı güvenlik şemsiyesinin yerini Ahlatcı, derneğin Türkiye’nin kıymetli doldurması mümkün değil. Diğer SIVAS Demir Çelik Fabrikası’nda kapasitesine sahip olan tesis, 1998’de SGK primlerinin silindiğini belirterek metallerde bölgesel merkez olma seçenek ise İran ile bir uzlaşma zemini (SİDEMİR) yıllardır süren belirsizlik özelleştirilmiş, sonrasında Erol Evcil bunun emeklilik ve sağlık hakkını hedefini güçlendireceğini belirterek aramak. Her iki yolda da maliyet, ve hak kayıpları, işçilerin Sivas Kent tarafından satın alınmıştı. Yaklaşık dört ortadan kaldırdığını savunarak işçilerin finansal piyasalarla entegrasyonun belirsizlik yüksek. Meydanı’nda yaptığı basın açıklamasıyla yıldır üretime ara veren ve maaş ile geleceğinin belirsizliğe itildiğini söyledi. da artacağını söyledi. Dernek, aynı Savaşın getirdiği, “enerji krizi”, 1973 yeniden gündeme taşındı. Bir dönem işçi alacaklarını ödeyemeyen işletme Fabrikanın atıl kalmasına tepki zamanda sürdürülebilirlik, izlenebilirlik OPEC ambargosunun çok ötesinde. Türkiye’nin en büyük 50 sanayi kuruluşu TMSF’ye devredildi. gösteren işçiler, tesisin yeniden üretime ve kamuoyunu doğru bilgilendirme Enerjinin bir silah olarak kullanılması alanlarında da faaliyet yürütecek. arasında yer alan ve 720 bin ton üretim İşçiler adına konuşan Hakan Evren, kazandırılması çağrısında bulundu. yeni değil; ancak bu savaş, bu silahın kapsamını genişletti. Petrolün yanı sıra petrokimyasallar, helyum ve rtadoğu’da yükselen her gerilim, devreye girdi. KDV’nin kalıcı olarak kaldırılması, alüminyum, suni gübre gibi kritik Türkiye’de mutfak yangınına Türkiye’de ise tablo daha farklı tarımda çiftçiye faizsiz gübre ve tedarik zincirleri de kırılganlaştı. Odönüşüyor. ABD ile İran arasında ilerliyor. finansman desteği sağlanması, Piyasa istikrarsızlığının kısa sürede tırmanan savaş riski de öyle oldu. Henüz Akaryakıt fiyatları büyük ölçüde gıda krizine karşı acil tedbir paketi ortadan kalkması, petrol fiyatlarının sıcak çatışma derinleşmeden bile petrol uluslararası piyasalara ve döviz hazırlanması, çiftçi borçlarının savaş öncesi seviyelere dönmesi fiyatları yükseldi, taşımacılık maliyetleri kuruna bağlı. Üzerine eklenen faizlerinin silinmesi ve haciz işlemlerinin beklenmiyor. arttı, gıda zinciri sarsıldı. yüksek vergilerle birlikte fiyat durdurulması gibi öneriler gündeme Bu durum, ülkeleri enerji Vatandaş krizin bedelini şimdiden artışları neredeyse otomatik geliyor. ödemeye başladı. Çarşı pazar şimdiden hale gelmiş durumda. Petrol Benzer şekilde, asgari ücretin üç ayda bağımsızlığı arayışına itiyor. Ancak Vatandaş destek zam yağmuruna tutulmuş durumda. yükseldiğinde ya da kur arttığında bir güncellenmesi, memur maaşlarında bu arayışın basit bir “içe kapanma” Anlaşma ihtimalinin azalması ise bu artış doğrudan pompaya düzenleme yapılması, hane gelirine göre ile çözülemeyeceği açık. Yeni paketi bekliyor geleceğin karanlığını gösteriyor. yansıyor. nakit destek sağlanması, Kredi Garanti dönemin mantığı ancak yönetilebilir Dünyanın birçok ülkesi ise daha ilk Türkiye uzun süredir yüksek Fonu üzerinden işletmelere likidite karşılıklı bağımlılık, çeşitlendirilmiş korumak” amacıyla açıkladı. Paket anda “Bedeli kim ödeyecek” sorusuna enflasyon, kur baskısı ve gelir erimesi desteği verilmesi ve küçük esnafın enerji tedarik hatları ve güçlendirilmiş kapsamında taşımacılar, çiftçiler, yanıt verdi. Savaşın başladığı 28 Şubat sarmalı içinde. Böyle bir zeminde dış maliyetlerinin sübvanse edilmesi gibi stratejik rezervler üzerine kurulabilir. besiciler ve balıkçılar için doğrudan yakıt 2026’dan itibaren yaklaşık bir ay içinde kaynaklı bir şok, örneğin bir savaş, öneriler de tartışılıyor. Yenilenebilir enerjiye geçişin sübvansiyonu sağlandı; elektrik vergileri en az 60 ülke olağanüstü önlemler aldı, etkisini katlayarak gösteriyor. Petrol Ancak açlık ve yoksulluk sınırının hızlanması ise özellikle Çin’in bu düşürüldü. Ayrıca tüm enerji türlerinde yaklaşık 200 politika açıklandı. fiyatındaki her artış zincirleme bir maliyet altına düşen gelirlerle geçinmeye çalışan alandaki tedarik zinciri hâkimiyeti KDV yüzde 21’den yüzde 10’a indirildi. Hindistan’dan Tayland’a, Güney dalgasına dönüşüyor ve bu dalga en çok milyonlar için bugün hâlâ somut ve dikkate alındığında, yeni bir jeopolitik Güneydoğu Asya’da ise ithal yakıta Kore’den Avrupa’nın çeşitli ülkelerine sabit gelirliyi vuruyor. bütünlüklü bir destek paketi yok. gerilim alanını beraberinde getiriyor. bağımlılık nedeniyle en sert tasarruf kadar geniş bir coğrafyada hükümetler Bugün dünyada iki farklı yaklaşım Sonuç sokakta, pazarda ve mutfakta Bu savaş yalnızca dengeleri önlemleri devreye alındı. Avustralya, akaryakıtı sübvanse etti, artan maliyetin netleşmiş durumda. Biri sosyal devlet açıkça görülüyor: Artan akaryakıt değiştirmedi. Ekonomik ağlar, “Ulusal Yakıt Güvenliği Planı” bir kısmını devlet üstlendi. Bazı ülkeler refleksiyle fiyat artışını bütçeden fiyatları, yükselen gıda maliyetleri ve jeopolitik ittifaklar, hatta devletlerin kapsamında yakıt tüketim vergisini bununla yetinmeyerek doğrudan fiyat karşılayarak vatandaşı koruyan model. daralan hane bütçeleri... Savaş henüz yüzde 50 düşürdü ve kamyon yol karar alma süreçlerinde egemen tavanı uygulamasına gitti ve şirketlerin Diğeri ise piyasa mekanizmasına daha cephelerde yaşanıyor olabilir ama kullanım ücretlerini üç ay askıya aldı. anlayışlar da sarsıldı. Savaş öncesi zam yapma sınırını belirledi. fazla alan tanıyan ve maliyetin doğrudan ekonomik etkisi çoktan evlerin içine Birçok ülkede düşük gelirli kesimlere Savaşa karşı en kapsamlı paketlerden düzen onarılamaz biçimde geride tüketiciye yansımasına izin veren model. girmiş durumda. biri İspanya’dan geldi. Sosyalist nakit destekler, enerji yardımları ve Türkiye ise ne yazık ki ikinci modele Hükümetin ise sokaklarda hak aramak kaldı. Kapitalist uygarlık bir eşiği aştı. başbakan Pedro Sánchez, 5 milyar doğrudan transferler devreye sokuldu. daha yakın duruyor. zorunda kalan emeklinin de emekçinin Ve şimdi, haritası çıkarılmamış fırtınalı Avroluk önlem paketini “üretken Yani devletler, krizin yükünü tek başına Bu nedenle çeşitli çevrelerden ek de iş dünyasının da sesini duymaya sularda, kayalık bir dar boğazdan sektörleri ve en kırılgan kesimleri vatandaşın üzerine bırakmamak için önlem çağrıları da yükseliyor. Örneğin niyeti yok! geçmeye çalışıyor.