Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 23 ŞUBAT 2026 PAZARTESİ 2 olaylar ve görüşler ile olası işbirliği modelinin son derece titizlikle 1993’ün faili, bugünün efendisi ele alınması gerekli. Dr. ÇiğDem Bayraktar Ör da müdahale gibi konularda defa- Güçler larca rüştünü ispat etmiş son de- ayrılığı testi avaşın ve barışın aktörleri, rece uzmanlaşmış pilotlardı. Kal- Öngörülemezlik yöntemleri değişir; tarafları Güven demekle kıştan yalnızca dört dakika son- çağında gerçeklerle Saynı kalır. Önce dost ra motordaki anormallik kuleye yüzleşen bir ve düşman ayırt edilemesin olmaz... bildirildi. Sonrası malum. Uçakta sorgulama gelecek diye toplumun “ortak aklı” küresel sistemin bulunan herkes şehit oldu. “Eşref aşamın her alanında nasıl olacağının da yanıtlarını susturulur, sonra kötülükleri güven vermek, güven Bitlis” adı verilen ve o zamana içerecek. Orman kanununda normalleştirsin diye “vicdanı” Yduymak değerlidir. değin görülmemiş çapta planla- güçlünün güçsüzü ezip Güveni kazanmak zor, aşındırılır, ardından neler nan operasyon 14 Nisan’da baş- geçtiği, çifte standart kaybetmek ise daha kolaydır. yitirdiğini fark edemesin diye layacaktı. Ama görünmeyen el yaklaşımlar mı yoksa Uluslararası siyasete gelirsek, “belleği” sıfırlanır. Aklın, küresel adalet, vicdan bunu da durdurdu. işbirliklerinde, ittifaklar terazisinin, demokratik, vicdanın ve belleğin silikleşmesi, çerçevesinde kuşkusuz ulusal Martta başlayan ateşkes, hukuk ilkelerinin temelinde çıkarlar önceliklidir. Taraflar bir ulusun ve devletin Özal’ın ölümünden iki gün önce karşılıklı saygı mı... Güçler arasında karşılıklı güvene dağıtılması için önkoşuldur. bu kirli yapılara karşı nasıl soneli bilinçlendirmekle başlaya- yani 15 Nisan’da uzatılmıştı. ayrılığı ilkesinin korunması dayalı bir ilişki zemini olsa Devletin ve milletin korunabileceğimizi anlatıyordu. cak yeni bir saha düzenlemesini mı otoriter yönetim salgınının Alınmayan önlem, 33 şehit! bile bu kontrollü, her türlü yayılması mı... Son olarak bölünmez bütünlüğü ve üniter Basın onurunun simgesi Uğur önemsiyordu. 24 Mayıs 1993. Acemi birlik- senaryoya karşı yol haritasının Trumpizmin, ABD Yüksek yapısı, küresel sermayenin Mumcu’yu susturmak isteyen ka- olduğu bir planlama gerektirir. Dönemin Cumhurbaşkanı Özal’a lerinden usta birliklerine giden, Mahkemesi’nin küresel vergi Aksi halde en savunmasız sömürüsüne karşı aşılamaz bir ranlık güç, onu aracına yerleştir- dört adımlı bir çözüm önerisinde en büyüğü 25 yaşında, silahsız, tarifelerine yönelik vetosuna anda hedef olmanız, güçlünün bariyerdir. O nedenle, Türkiye diği bir bombayla yaşamdan sö- bulundu. Bunlardan ilki; Suriye, sivil giyimli 33 askerimizi taşı- savaş açması, ülke içinde güçsüzü yendiği acımasız Cumhuriyeti hep hedefe küp aldı ama yazdıklarını ve uya- görülmemiş şekilde güçler İran ve Irak ile iletişimdi. Nitekim; yan konvoy Bingöl-Elazığ yolun- bir ormanda kendinizi ayrılığı ilkesini test etmesi konmuştur. Ulusun direncini rılarını yok edemedi. Uğur Mum- bulmanız olasıdır. Avrupa’nın MGK bu öneriyi gündeme aldı ve da ilerliyordu. PKK’nin yol kese- de bu mücadelenin nereye kırmak üzere terörü, toplumu bu aralar daha bir görünür cu yalnızca bir gazeteci değildi; ceği bilgisi 21 Mayıs’ta “doğrulu- diplomasi hızlandırıldı. Barzani ve evrileceği açısından önemli. yaşadığı ABD’ye yönelik kendine yabancılaştırmak adeta ulusun uyandırılmasına ku- ğu birinci dereceden onaylı” ola- Talabani ile görüşerek durumun ABD’nin İran’a yönelik güven krizinin adım adım üzere etnik, dini, mezhepsel, rulu bir kamusal saatti. Yazıları saldırı tehdidiyle birlikte çerçevesini iyi çizmeye çalıştı. rak alınmıştı. Teröristbaşı Abdul- ilerleyişi de bunun bir örneği cinsi farklılıkları, kurumları bölgede askeri kuşatması birer alarm gibiydi. Belgeye daya- lah Öcalan’ın talimatıyla konvoy Batılı güçlerin elinde tuttuğu gibi... Şimdilerde Avrupa genişliyor. Irak, Suriye yozlaştırmak üzere politikacıları lı araştırmacı gazeteciliğin simge- yeniden güç toparlama, durduruldu, askerler aşağı indi- ve gerekli gördüğü zamanlarda derken sırada İran diyenler, kullanırlar. Hiçbir şey özünde ortak savunmasını geliştirme, siydi. Ona kasteden el, aslında ka- rildi, kimlik kontrollerinden son- kullandığı PKK sorununu bu sürecin kapıları açıldı NATO üzerinden de daha bir değişmez: ABD, NATO, CIA, İran, musal vicdanı da boğmaya çalış- ra elleri bağlandı. Pusuya düşü- diyor. İran’daki molla çözebilmek üzere Saddam ve güçlü ses olma arayışında. Suriye, PKK eskiden nerede mıştı. Cenazesine yüz binler katıl- rejimini övecek halimiz renler arasında PKK’nin “Parmak- Kürt liderler arasında uzlaşım Bunun için AB lokomotifi yok, geçmişten bugüne duruyorsa, bugün de oradadır. dı; fakat aradan geçen on yıllara sız Zeki”si Şemdin Sakık da vardı. Almanya ve Fransa başta istiyordu. Irak’ın kuzeyinde yaşattıkları ortada. Ancak Karanlık da hep yanı başımızda... karşın onu aramızdan alan karan- olmak üzere ülkeler maliyet “Yeşil” de alandaydı. Kırsala gö- kurulmaya çalışılan Kürdistan’ın bağımsız, egemen bir musluğunu açmak, savunma lık hâlâ aydınlanmadı. Ne var ki türülen askerler toplu bir biçim- ülkeye emperyalist bir işgali Türkiye için tehlikesini sanayisine kaynak aktarmak Emperyalizm-terör- Mumcu’nun ifadesiyle “Cesur bir savunacak da değiliz. İran’ın de sabaha karşı infaz edildi. “Ya- vurguluyordu. 1992’de, Irak’ın için uğraşıyor. ABD’ye tam bugün ABD saldırısına karşı tarikat-mafya kez, korkak bin kez ölür”dü. Kor- ralılar yaşamasın” diye kafalarına bağımlı durumun yarattığı kuzeyine yaptığı harekâtta büyük bu kadar açık verir hale kağı öldüren de işte buydu: Katle- 24 Ocak 1993. Ankara’nın ateş etmişlerdi. Üzerlerine 1570 ekonomik, siyasi ve stratejik bir başarı elde etmişti. gelmesinin nedenleri ülke derek yok edememek! faturanın ağırlığını sorguluyor. göbeğinde bir araç havaya kurşun sıktılar. Pusudan yalnızca içindeki sert baskılardan, Çözüm ve onarım, sorun ve yı- İşin dikkat çeken kısmı 17 Şubat 1993. PKK’nin uçuruldu. Yok edilmek istenen üç asker yaralı kurtulabildi. Öca- milyarca dolar harcadığı kımdan daha zordu. PKK’nin fi- AB’den ayrılan İngiltere’nin Washington’da bir büro oluş- bölgesel etkinlik hırsına, ağır sadece bir kişi değil, onun lan, “Ateşkesi bozmak için bize de ABD ile müttefikliğindeki nansörlerinin haritasını çıkarma- ekonomik krize kadar pek turduğu sene. Orgeneral Eşref temsil ettiği Kemalist öğreti 33 askeri öldürttüler” dedi. güven aşınmasıyla Kıta yı önerdi. Örgüt, tamamen yal- çok konu başlığı içeriyor. Ve Bitlis’in uçağı kalkıştan birkaç ve bu öğretinin zorunlu kıldığı Avrupası’yla işbirliğini artırma girişte dile getirdiğimiz güven nızlaştırılmalı, karargâhı dağı- dakika sonra düştü. Dönemin Ge- Faili belli adımları... Ancak buna karşın devrimci duruştu. konusu bir kez daha önemli tılmalıydı. PKK’ye yardım etti- Avrupa cephesinin, küresel nelkurmay Başkanı Orgeneral 22 Ekim 1993. Diyarbakır Jan- hale geliyor. İçeride kriz Gazeteci Uğur Mumcu, ğini ileri sürdüğü Çekiç Güç’ün sistemin bugün geldiği başlıklarını çözümleyemeyen, Doğan Güreş, kutuplarda uçabile- kimsenin göremediği, birilerinin darma Bölge Komutanı Bahtiyar noktada, uluslararası hukukun Türkiye’den gitmesini istiyordu. demokratik talepleri sadece cek uçağın düşme nedenine “ha- görmekten ve göstermekten Aydın, toplumsal kaynaşma ve çiğnendiği, adaletsizliğin kendi yandaşları, iktidar ABD Büyükelçiliği’nin onu hükü- va şartları ve buzlanma” demişti. bütünleşme taraftarıydı. Diyar- yaygınlaşmasındaki çekindiği uluslararası mafya- hesapları, çıkarları için mete şikâyet ettiği konuşuluyordu. sorumluluğuna yönelik Motor arızasını takiben pilotlar- terör ilişkilerini hakiki bağlamına bakır Lice’de suikast silahıyla yorumlayan, muhalefeti Orgeneral Bitlis’in kararları kapsamlı eleştiri yaptığını da “kısmi his yanılması olasılığı” baskıyla sindirmeye yerleştirerek yazıyordu. yaşamını yitirdi. söylemek zor. Emperyalizmi “oyunu bozuyordu.” Nitekim; ba- çalışan, ekonomik gücünü yazılan teknik rapor ise uçağın 5 Kasım 1993. İstihbaratçı Jan- Küresel mafyanın, yurtiçindeki sorgulama ya da AB’nin sağlayamayan, toplumsal harda PKK’yi temelden sarsacak düşmesinden yalnızca yarım saat aparatlarını kullanarak nihai darma Binbaşı Cem Ersever, temeli olarak gösterilen kutuplaşmayı kaşıyan, bir operasyon hazırlığı yapıyor- sonra hazırdı. demokratik değerlerin amacı olan “ulusal devletleri Öcalan’ın dağdaki kadınlara cin- akıl-bilim-liyakatten du. Ancak gerçekleşemedi. erozyonuna karşı duruş uzaklaşan siyaset yurttaşın yok etme gayretlerini” ifşa sel saldırılarını yazdı; “Herkes sergileme konusunda ses ‘Bitlis planı’ iktidara ve geleceğine ediyor; “emperyalizm-terör- hakkında bildiklerimi açıklaya- yüksek değil. ‘Görün(mey)en el’ güvenini zedeliyor. İçeride Olağanüstü bir çalışma disip- tarikat-mafya” karesinin alanını cağım” dedi. İki arkadaşıyla bir- Filistin konusunda kurulamayan birlik ise Beechcraft 200 tipi uçak han- lini içinde; ABD’nin “Kürt soru- gerçekliğiyle hesaplıyor; içine likte cesedi bulundu. yaşananlara bakınca bu uluslararası arenada sizi dış gardaydı. Ertesi gün Diyarbakır’a nu” dediği, etnik tartışmalar kö- sessizlik bir kez daha 1993, insanlığın yakıldığı Ma- güçlerin hedef tahtası haline karışanları işaretliyordu. uçacaklardı. 16 Şubat akşamı nö- görülüyor. Bir zamanlar iki getirebiliyor. Siyaset vaatler pürtülerek kurgulanan ve açık- Emperyalistlerin planlarını, dımak katliamının da ağır utan- devletli çözüm, İsrail’in işgal sanatıdır ama sözler yaşama betteki er, genelde ciple geçilen tan desteklenen “terör sorunu” Kürtler üzerinden Türkiye’ye cını taşıyor. Ateşkesin ortasın- ettiği topraklardan çekilmesi geçmiyorsa, çifte standart yerde yürüyen pilot bereli ada- için Eşref Bitlis’in geliştirdiği çö- da Özal’ın ölümüyle beliren tar- oynanan oyunu, CIA’nın PKK’yi gerektiği vurgularıyla öne yaklaşımlar sürüyorsa mı tanımıyordu. Kolunda nöbetçi züm perspektifi “Bitlis planı” ola- ve diğer köktendinci radikalleri tışmalar ise güncel. Hain kurşun- çıkan AB’nin sesi şimdilerde toplumda güven eksilir. kolluğu da yoktu. Daha önce hiç kısık. Ana konu varsa yoksa Türkiye’nin kurucu rak anılıyordu. Silahlı gruplar nasıl desteklediğini; silah ve ları sıkanlar ve korkunç ateşle- savunma sanayisi, ekonomik değerlerine, demokratik, laik imha edilmeli, teröristlerin pro- görmediği astsubay, parolayı ve ri yakanlar, bugün rahatça konu- uyuşturucu kaçakçılığını, işleyiş. Ancak nükleer hukuk devleti ilkesine karşı pagandasıyla sarılan bölge insa- işareti biliyordu. istihbarat savaşlarını, İran şabiliyor. Ülkenin semalarına, in- dahil silahlanma yarışının olanlara alan açmak kimlerin nıyla doğrudan iletişim sağlan- 1. Pilot Kurmay Binbaşı Ya- bağlantılı yapıları, yolsuzlukları sanların yaşamlarına çöken ka- tırmanması, tek taraflı işine yarar sorusunun yanıtı, malı, Kürt halkı kucaklanmalıy- korumacı adımlar küresel partiler üstü bakış bölgesel yazan “sakıncalı bir piyade”ydi. şar Erian çok deneyimli bir pilot- ranlığın ve suikastların aslın- yıkıma karşı çare olamaz. Bu ve uluslararası gelişmeler Ona göre “gazetecilik, siyasi dı. Bitlis, sivil giyinip tıpkı Gaffar tu. 2. Pilot Kurmay Binbaşı Tuğ- da faili belli. Belli olmayan, Türk noktada savunma katkısı için ışığında son derece işlevin bir parçası”ydı. “Dipsiz Okkan’ın Diyarbakır’da yapaca- rul Sezginler de öyle. Her ikisi de ulusunun Mustafa Kemal’in öğ- Türkiye’ye mesajlar veren AB önemlidir. kuyu” dediği Ortadoğu’daki ğı gibi insanlarla temas etti. Per- buzlanma, motor, afet durumun- rettiği gibi ne zaman dirileceği... Eğitimde karşıdevrim ve denetimi altında yapılır” yapılmaktadır. 4-5 yaşındaki Dr. Cihangir Dumanlı denmektedir. Eğitimin devletin çocuklara pedagojiye aykırı dinsel Em. TuğgEnEral, Hukukçu eğitim verilmektedir. denetim ve gözetimi altında üyük devrimci Atatürk yapılması bu yasa ile getirilen Eğitimin devletin denetim BCumhuriyeti eğitim, bilim ve kuralın anayasa hükmü düzeyine ve gözetimi atında yapılmasını kültür temeli üzerine kurmuştur. yükseltilmesidir. sağlamak amacıyla Türk Ceza Bu yolda atılan en önemli 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Yası’nın 263. maddesi ile yasadışı adım 3 Mart 1924’te kabul Yasası Türk milli eğitiminin eğitim kurumu açmak suç iken bu edilen 430 sayılı Öğretim Birliği amaçları arasında, “Atatürk ilke madde 2013 yılında kaldırılarak (Tevhidi Tedrisat ) Yasası ile ve devrimlerine bağlı; demokratik, suç olmaktan çıkartılmıştır. tüm eğitim kurumlarının Milli Bu yasal boşluktan yararlanan laik ve sosyal bir hukuk devleti Eğitim Bakanlığı’na (MEB) tarikat ve cemaatlerin anayasaya olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı bağlanmasıdır... aykırı olarak devletin denetimi görev ve sorumluluklarını bilen Osmanlı İmparatorluğu ve gözetimi dışındaki öğrenci yurttaşlar yetiştirmek” amaçlarını yenileşme hareketlerinde Batı’dan yurtlarında utanç verici olaylar saymaktadır. çağdaş okulları almış fakat Eğitimle ilgili tüm yasal yaşanmaktadır. dinsel eğitim veren medreseler düzenlemeler eğitimin; Atatürk Siyasi gölge, iklili eğitim kapatılmadığı için eğitimde iki Ramazan ayı boyunca okullarda ilke ve devrimleri doğrultusunda, başlılık oluşmuştu. Yeni kurulan laikliğe aykırı etkinlikler devletin denetim ve gözetimi çağdaş Cumhuriyette ise onu düzenlenmektedir. İmam hatip altında, laik, çağdaş ve bilimsel güçlendirecek, yaşatacak yeni okullarını kuruluş amacı 430 sayılı yapılmasını öngörmektedir. kuşakların yetiştirilmesi ve ulusun yasa ile aynı gün kabul edilen 429 İktidar, eğitimin amacı olarak sayılı yasa ile kurulan Diyanet duygu ve düşünce birliğinin hiçbir yasada öngörülmeyen İşleri Başkanlığı’nın din görevlisi, sağlanması gerekiyordu. Bu amaçla “dindar nesil yetiştirmeyi” imam gereksinimini karşılamak 430 sayılı yasa ile eğitimde ikiliğe benimsemiştir. MEB, “sivil toplum olduğu halde bu okullar kuruluş son verilmiş, medreseler dahil kuruluşu” olarak nitelendirdiği tüm eğitim kurumları MEB’e amacından saptırılmış, iktidar tarikat ve cemaatlerle işbirliği bağlanarak devlet denetimi altına partisinin arka bahçesi durumuna yaparak yasal görevini tarikat ve getirilmiştir. alınmıştır. cemaatlere devretmiştir. Bu uygulamaların sonunda Hukuksal durum Karşıdevrim eğitim anayasaya ve 430 sayılı 430 sayılı Öğretimin Öğretmenlik yapma yetkisini yasanın amacına aykırı olarak Birleştirilmesi Yasası yürürlüktedir kazandığı halde atanamadığı için 100 yıl önceki gibi iki başlı ve anayasanın 174. maddesi ile mesleğini yapamayan binlerce duruma getirilmiştir. Bu, eğitimde koruma altına alınan Devrim gencimiz atama beklerken onların karşıdevrimdir. Yasalarının başında gelmektedir. yapması gereken görev tarikat ve Olası iktidar değişiminde yönetimi Anayasanın 42. maddesinde, cemaatlerin öğretmenlik yetkisi üstlenecek yeni iktidarın öncelikle “Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri olmayan üyelerine verilmiştir. ele alması gereken konuların ve inkılapları doğrultusunda, İlköğretimde “değerler eğitimi” başında, geleceğimizi şekillendiren çağdaş bilim ve ve eğitim adı altında laik ve bilimsel eğitim eğitimi yasaların öngördüğü esaslarına göre devletin gözetim ilkelerine aykırı uygulamalar duruma getirmek olmalıdır.