Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 9 OCAK 2026 CUMA 2 OLAYLAR VE GÖRÜŞLER açıklamalı; çağdaş bir eğitim modeli Bir haydut devletin resmi: ABD önermeli ve bunları toplumla sık sık harekâtı en az sayıda kayıpla alanda “diplomatik baskı aracı” DOĞU SILAHÇIOĞLU harekât açısından üs ve kolaylık paylaşmalıdır. olanağı sağlayabilecek değerdeki ve en kısa sürede zaferle olarak kullanmaktadır. Tüm bunlar EMEKLI TÜMGENERAL 3) Muhalefet bölgelerin ele geçirilmesi ve sonuçlandırabilmelidir. ABD daha ABD’nin girişeceği her harekâtta ülkenin doğasını ünya egemenliğine so- ulaştırma yollarının kontrol 2000’li yılların başlangıcında bu ondan zaferle çıkacağı inancını korumak için, yunan ABD; uluslarara- edilmesidir. olanağa sahip olmuştur. yaratmıştır ancak gerçekler Venezuela kentsel, tarihsel ve Dsı hukuka aykırı bir anlayış- ABD yerkürede egemenlik tesisi ABD stratejisinde önemli farklıdır. 21 yılda 50 bin ABD doğal alanlardaki yağmayı, la ve geçmişteki sabıkasına uy- yolundaki bu ve benzer girişimler- olan husus ulusal çıkarların askerinin kaybına neden olan doğayı tahrip eden santral dersleri 3: gun olarak yeni yılın ilk sabahında le, hedef ülkelerin ekonomik, dip- korunmasıdır. Günümüzde ABD Vietnam yenilgisi ve iki yılda 2 bin inşaatlarını, altın gibi maden Venezuela’da haydutluğa soyun- lomatik, askeri, kültürel, psikolo- Türkiye ile sanki dostluk ve işbirliği askerin kaybına neden olan “Irak arama etkinliklerini ve bütün Muhalefet du. Tek kutuplu dünyanın devam- jik, bilimsel ve teknolojik alanlar- içinde imiş gibi yapay bir görüntü bir Trakya’yı mahvedecek harekâtı” bu inancı sarsmıştır. lılığı, onun yaşamıyla eşdeğer ol- da etki altında bulundurulmasına sergilemektedir. İşin yadırganacak ç cepheyi tahkim olan Kanal İstanbul projesi Bitirirken Türk-ABD ilişkilerinde duğundan; Ortadoğu, Orta Asya, yönelmektedir. ABD o ülkeler üze- yanı ise; bunu gören siyasal etmek için”, gibi girişimleri engellemeye yakın dönemde Türkiye aleyhinde Hazar Bölgesi’nden sonra şimdi de rinde bu etkiyi sağlamak için dün- iktidarın; bu ilişki boyutunun “İmuhalefet de çalışmalıdır. Bu konulardaki kapsamlı gelişmeler ortaya emperyalizmin kuşatması altında- yayı askeri harekât açısından deği- hâla “stratejik ortak” düzeyinde etnikçilik, dincilik ve yanlışları ve yapılan tahribatı, çıkmıştır. Önüne “ılımlı İslam”, ki Latin Amerika’ya ulusal çıkarla- mezhepçilik üzerinden o yörelerde yaşayan şik alanlara ayırmış; bu alanlarda olduğunu ileri sürmesidir. “Büyük Ortadoğu Projesi” gibi rı doğrultusunda yeni bir şekil ver- bölücülük yapmamalı, insanların protestolarıyla barıştan itibaren komuta- kont- Halbuki; ABD ve Türkiye’nin engeller konan Türkiye’nin politik meye kalkıştı. Çünkü okyanuslar Bağımsız Cumhuriyeti birlikte, sık sık kamuoyuyla rol yapısını oluşturmuş ve harekât ulusal çıkarları Ortadoğu’da sorunlarla mücadele gücü giderek tehlikeye atacak iç ve paylaşmalıdır. artık onu savunmaya yetmiyordu. planlarını geliştirmiştir. Bunu ger- günden güne taban tabana zıt bir azalmaktadır. Şimdilerde ise dış süreçlere destek 4) Toplumun adalet Bu strateji; bundan böyle çekleştirebilecek kuvvetler, ana kı- gelişme yönünde evrilmektedir. Atatürk Cumhuriyetinin kurucu vermemelidir. duygusunu tahrip eden ABD yaşam sahasının, Amerika tada ve dünyanın her yerindeki ABD-Türkiye “stratejik ortak” değerleri ve anayasal nitelikleri Ayrıca, dünkü yazımda çarpıcı örnekleri tekrar kıtası dışında oluşturulmasını ABD üslerinde hazır tutulmakta- değerlendirmesinin ulusal tartışmaya açılmıştır. Türkiye’nin belirttiğim 8 konuyu tekrar anlatmalı, haksızlık amaçlıyordu. Ve yeni yüzyılda dır. Seferberlikte silah altına alına- çıkarlarımızla ne derece ortak paydasını yok etmeyi sürekli olarak gündemde ve hukuksuzlukları, Irak, Libya ve Suriye’de girişilen cak bir insan gücüyle ABD, 4 mil- bağdaştığı, gerçeklerle ne derece amaçlayan bu girişimlerin etkisiz tutmalı ve o konulardaki yargı mekanizmasına zorbalığın ardından son örnek yonluk bir silahlı kuvvetleri idame örtüştüğü, yarın ne olacağı, kılınması için, siyasal yönetim eleştiri ve önerilerini müdahaleleri, bütün Venezuela’da yaşandı. Yeni ettirebilme olanağına sahiptir. Suriye’nin kuzeyindeki gelişmelere kadroları uygun politikalar toplumla paylaşmalıdır. ayrıntılarıyla kamuoyuyla stratejisi bu ülkede uygulamaya bakılarak görülebilmektedir. geliştirememiştir. Karşılaşılan HHH paylaşmalıdır. kondu. Bu girişim, ülkenin ABD’nin stratejisi Bölgede bugün üç parçalıya doğru Bugün ülkemizin, 5) Ekonomik ve mali iflas, tehdit ve tehlikeler karşısında yönetimini ve petrol başta olmak ABD’ye göre; uluslararası bir gidiş seyrederken gelecekte Emperyalizm’den ve yüksek enflasyon, vergi etkili hareket tarzları ortaya üzere yeraltı kaynaklarının hukuk, uluslararası antlaşmalar, dört parçalı olmaya aday İktidar’dan kaynaklanan, artışları, şirket iflasları, konamamıştır. işletilmesini de kapsıyordu. insani ve ahlaki değerler, hak ve görünen “Kürdisrailistan” da artık altı temel sorunu vardır. işsizlik, özellikle büyük Başta Suriye’de ortaya Birleşmiş Milletler üyesi bir özgürlükler, demokrasi anlayış, belirginleşmeye başlamıştır. “İç cephenin emekçi ve emekli kitlelerinin çıkan gelişmeler olmak devlet tüm dünyanın gözleri ülkelerin toprak bütünlüğü güçlendirilmesi” bu derin bir geçim sıkıntısına üzere; ABD ile olan ilişkilerin; önünde ABD’nin saldırısıyla karşı Güvenlik gereksinimi gibi gerekçeler, bu çıkarlar sorunların çözümüyle düşmesine yol açtığı Türkiye’nin ulusal çıkarları; karşıya kaldı. Bu da yetmedi; İran, önünde engel teşkil etmez. ABD aslında bir “ada devleti” sağlanır: için, pahalılık sorunları ve ulusal hedefleri ve güvenlik Kolombiya ve Küba’nın da sırada Bunlar ABD için yalnızca birer olarak güvenlik gereksinimleri 1) Devlet yapısı tahrip ekonominin düzeltilmesi için anlayışı çerçevesinde yeniden olduğu açıklandı. Son gelişme; ayrıntıdan ibarettir. Öyle ki; açısından silahlanmaya en az konomik edilmektedir. önerilen mali ve e şekillendirilmesi gerekmektedir. yerkürede siyasal resmin ancak ABD 21’inci yüzyıl dünyasında kaynak ayırması gereken bir 2) Nüfus yapısı tahrip projeler toplumla sık sık Günü geldiğinde Türkiye ile ABD’nin izin verdiği ölçüde tesis Birleşmiş Milletler’in gerekli olup devlettir. Buna karşın silahlanma edilmektedir. paylaşılmalıdır. ABD’nin, bu günkünden daha 3) Doğal yapı tahrip 6) Muhalefetin en önemli edileceğine işaret ediyor. olmadığını bile sorgulayabilecek yarışında en önde gitmektedir. değişik alanlarda, askeri harekât edilmektedir. görevlerinden biri, toplumun bir noktaya gelmiştir. Ona göre; Kendisini dünyanın özgürlük dahil daha değişik ortamlarda seçime bağlı olan değişim ABD yönetiminin amacı 4) Adalet ve güvenlik askerî güç kullanımını gerektiren ve demokrasi şampiyonu gibi ve koşullarda muhasım olarak tahrip edilmektedir. ve gelecek umudunu ABD yönetimi egemen bir güç her koşulda yeterli güce sahip göstermekte; dünya sorunlarıyla 5) Geçim sıkıntısı topluma diri tutmaktır. Bu amaçla karşı karşıya gelebileceği bir olarak yer kürede varlığını devam olunmalı ve bu güç her koşulda ilgileniyor gibi görünerek yalnızca egemen olmuştur. değişime yönelik proje olasılık olarak gözden uzak ettirmektedir. ABD’nin bu yöndeki dünya egemenliğini devam idame ettirilmelidir. 6) Geleceğe güven ve ve programlarını sık sık tutulmamalıdır. ABD’nin neler tüm girişim ve eylemleri; gerçek ABD askeri gücü ettirme yolunda ilerlemektedir. umut kaybolmuştur. açıklamalı seçim güvenliğini yapabileceği belli olmuştur. Onun olmayan “özgür ve demokratik konuşlandırıldığı yerden dünyanın Silahlı kuvvetleriyle dünyada HHH sağlamak için yaptıklarını bir dünya yaratılması” söylemi hak hukuk bilmez, kural tanımaz, her yerine süratle intikal karşı konulmaz bir güç görüntüsü 1) Devletin tahrip anlatmalıdır. dünyayı umursamaz başkanı içinde sürdürülmektedir. Aslında edebilecek olanak ve yeteneğe sergilerken silah endüstrisi ile edilmesini engellemek HHH ise; çağdaş değerleri hiçe sayan konu, ABD’nin yaşamı için sahip olmalı; ana kıtadan uzakta ülkede istihdam yaratmakta, için, Anayasayı, Bağımsız Özetle, Muhalefet, “İç tehlikeli bir yaklaşımla dünyayı gereksinim duyulan enerji ve icra edilecek bir askeri harekâtı ekonomik getiri sağlamakta, ABD cepheyi güçlendirmek ve Üniter Cumhuriyeti, hammadde kaynaklarının, nadir bağımsızca ve zaman kısıtlaması silahlı kuvvetlerini desteklemekte işin içinden çıkılmaz bir karmaşa “Demokratik, Laik ve Sosyal için” etnikçilik, dincilik toprak elementlerinin, stratejik olmaksızın sürdürebilmeli; ve silahlı kuvvetlerini uluslararası ortamına doğru sürüklemektedir. Hukuk Devleti”ni savunmak ve mezhepçilik muhalefetin ilk ve en üzerinden ayrımcılık ve önemli görevidir. Her an, bölücülük yapmamalı; her yerde bu görev yerine hem birbirleriyle, hem getirilmelidir. de Sendikalar, Meslek Bitmeyen meşruiyet arayışı 2) Nüfus yapısının tahribini Odaları ve Demokratik engellemek için: Toplum Örgütleriyle, a) “Sığınmacılar” Bağımsız Cumhuriyeti “devrimci” olarak niteleniyordu. darbe vurdu. Suriye’de giderek baskısıyla, Körfez monarşilerinden DR. HANDE ORHON ÖZDAĞ sorunundaki yanlışları korumak için işbirliği AKP’nin demokrasi ve insan radikalleşen çizgi ve “barış başlayarak ilişkilerin bozulduğu sergilemeli ve çareleri yapmalı ve mitinglere rdoğan’ın ABD seyahati sırasın- hakları vurgulu söylemi ise içeride süreci”nin sona ermesi ise ülkelerle yeni bir zemin bulmak açıklamalı... ek olarak, televizyonlar Eda, ABD’nin Ankara Büyükelçisi muhalefeti etkisizleştirmenin, AKP’nin Batı nezdindeki “makbul için “ad hoc” politikalar devreye b) Çağ gerisi dogmatik ve gazeteler gibi iletişim ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Bar- dışarıda ise rıza üretmenin etkili sokuldu. müttefik” konumunu iyice eğitimin yanlışlarını, tarikat kanallarını açık tutmaya rack, Trump’ın Erdoğan’a “ihtiya- bir aracıydı. aşındırdı. Yine de Mart 2016’da AKP’nin meşruiyet arayışının ve iyi kullanmaya ve cemaatlerin eğitime cı olanı” verdiğini söylemişti: Meş- AB ile imzalanan, Geri Kabul bir diğer boyutu ise jeopolitik müdahalelerinin kötülüklerini çalışmalıdır. ruiyet. Bu, Washington’ın AKP’nin Sandık gücü ve Anlaşması, o yıllarda aradığı alanda kendine alan açma meşruiyet krizini bildiğini ve kul- meşruiyeti yaratmamış olsa da stratejisiydi. Batı nezdinde ideolojik dış politika lanışlı gördüğünü açık eden bir iti- AKP açısından geleceğe dönük yıpranan meşruiyetini telafi Büyük bir sandık zaferiyle so- CUMHURİYET YAZARLARI, 18’İNCİ ÇUKUROVA raftı. Ancak aynı zamanda çeyrek önemli bir koz olarak masada etmek isteyen iktidar, Rusya ile nuçlanan 2007 seçimleri AKP için asırlık AKP dış politikasının da öze- duracaktı. kurduğu yakın ilişkiyi bir çeşit KİTAP FUARI’NDA OKURLARIYLA BULUŞUYOR daha “iddialı” adımların önünü tiydi. Çünkü AKP’nin dış politikası 15 Temmuz 2016 darbe girişimi uluslararası pazarlık aracına açtı. Ergenekon-Balyoz gibi kur- en başından beri hiç dinmeyen bir sonrasında, Batı’dan destek dönüştürdü. Rusya ile temaslar, maca davalarla, anayasa değişik- 11 OCAK PAZAR meşruiyet arayışının ürünüydü; iç görmemesi AKP’nin karşı karşıya AKP’ye hem Avrupa karşısında likleriyle, iç muhalefetin kurum- ihtiyaçlar değiştikçe bu arayış dış olduğu “meşruiyet krizini” bir denge imkânı sundu hem sal dengeleri altüst edil- politikayı da sürekli başka yönle- maskelenemez hale de askeri kapasiteyi Avrupa’nın di. Dış politikada ise re savurdu. getirdi. İktidarı bu kırılgan güvenlik mimarisinde 2010’lar, AKP’nin yalnızlıktan kurtaran “vazgeçilmez” bir unsur gibi Batı’dan devşir- Siyasi bagaj ise Rusya ve İran pazarlayabilmesinin önünü diği meşruiye- başta olmak üzere ve güvence arayışı açtı. Şanghay İşbirliği Örgütü ve ti yine Batı’yla otoriter aktörler BRICS gibi oluşumlarla flörtü de AKP, aslında ciddi bir siyasi kurduğu or- oldu. AKP’nin iç “alternatif ittifaklar” görüntüsünü bagajla siyaset yolculuğuna taklık üzerin- konsolidasyon pekiştirmek için kullandı. Böylece başlamıştı. Kurucu kadroları, den Ortadoğu’ya gereksinimleriyle dışarıda “stratejik aktör” algısıyla Türkiye’de “müesses nizamın” ZÜLÂL KALKANDELEN EMRE KONGAR ihraç etme dö- paralel olarak içeride “güçlü lider-güçlü devlet” karşıt kutbu olarak görülen; nemiydi. Arap dış politika da daha söylemiyle meşruiyet üretmenin NATO, AB, IMF gibi örgütlere SÖYLEŞİ İMZA Baharı’nın ilk yılla- güvenlikçi ve milliyetçi bir yeni bir yolunu buldu. karşıtlıkla ön plana çıktığından, rı, ABD ile kurulan “mo- “Devr m n ve Karşıdevr m n Yüz Yılı” 16.00 görünüm aldı. Sivil özgürlükler, küresel “müesses nizam”ın da Bugün ise muhalefetin “ikti- del ortaklık” stratejisine yaslanan pek haz etmediği “milli görüş” insan hakları, demokrasi, hukukun dar projeksiyonu”nun güçlenme- 14.00 AKP’ye bu fırsatı bolca sağladı. geleneğinden geliyordu. AKP, üstünlüğü söylemleriyle başlayan si, AKP’nin iç siyaseti gayri-hukuki AKP, Tahrir Meydanı’nda Mursi’nin siyasi serüven yerini “beka” yöntemlerle baskılamasına yol aç- “milli görüş” gömleğini çıkardığını posterlerinin yanında Erdoğan’ın- söylemine, “iç işlerine karışmama” tıkça, iç meşruiyet ihtiyacı da de- söylese de ulusal ve küresel kilerin taşınmasından övünç du- ve “egemenlik” gibi vurgulara rinleşiyor. Asıl çarpıcı olan ise çey- muhataplara güven vermesi yakıcı yuyor; Davutoğlu ise “Arap Baharı, bıraktı. rek asırdır ülkeyi yöneten bir ak- bir zorunluluktu. Türk baharıdır” diyordu. törün hâlâ tükenmeyen bir meş- AKP, bu nedenle, içeride laik Yeni rejim Gezi’den 15 Temmuz’a düzeni ve ekonomik liberalleşme ruiyet açığıyla boğuşuyor olması. sürecini tehdit etmeyeceğine Tunus’ta ve Mısır’da İhvancıların 2017 referandumu sonrasında AKP’nin bitmeyen meşruiyet ara- ilişkin güven vererek; dışarıda ise düşüşü AKP’nin Ortadoğu’da Türkiye giderek daha otoriter hale yışı, dış politikayı da sürekli sav- “Batı” ile yakın ilişkiler kurarak yeniden girişmek zorunda kalacağı gelirken dış politikadaki güvenlikçi rulan, kriz anlarında yön değişti- MUSTAFA BALBAY meşruiyet sorununu aşmaya yönelimler, AKP’nin iç siyasi ren, kimi zaman kendi önceki tez- “meşruiyet mücadelesinin” çalıştı. Bu strateji kısa vadede yönelimini destekliyordu. Ancak lerini bile geçersizleştiren bir zemi- ilk habercileriydi. Katar hariç, İMZA “başarılı” da oldu. Türkiye’de ekonomik “nas” politikalarının ne itiyor. Türk dış politikasının kla- Körfez ülkeleriyle ciddi sorunlar sermaye çevreleri AKP’nin yarattığı tahribat, AKP’nin 15.00 yaşanıyordu. “Değerli yalnızlık” sik pragmatizmin sınırlarıyla açık- ekonomi politikalarından süreci başlamıştı. Aynı yıllarda 2002’den beri çeşitli biçimlerde lanamayan bu zikzakları, iktida- memnuniyetlerini dile getiriyor, AKP’nin Gezi Direnişi sırasındaki üretebildiği rıza mekanizmalarını rın bitmeyen meşruiyet arayışının ADANA ULUSLARARASI FUAR VE KONGRE MERKEZİ AB uyum sürecinde yapılan orantısız müdahaleleri Batı’daki artık sürdürülemez hale getirdi. dışarıya taşmış halinden başka bir düzenlemeler, Brüksel’de “demokrat AKP” algısına ağır Bu kez acil ekonomik ihtiyaçların şey değil. Türkiye’nin varlığını tüm dünyaya …Lozan Antlaşmasına imza koymayan İttihat ve Terakki döneminden beri onaylattıran Lozan Barış Antlaşması; Türkiye’de çok partili sistem mücadelesi, ABD, bugün yeni yeni sorunlar yaratıyor. özgürlüğün, ulusal egemenliğin ve Türkiye 21. yüzyılın eşiğinde bir yol daha çok iktidardaki ve muhalefetteki bağımsızlığın açık ve net duyurusudur. partiler arasında sürdürülmesine kavşağına doğru hızla sürükleniyor. Bu Cephede süngüyle kazanılan zafer kavşağa açılan yollardan biri Sevr’e, öteki rağmen, siyasi mücadele aslında müzakere masasında kaybedilmemiş, karizmatik bir lidere karşı bir parti de Lozan’a doğru gidiyor… İsmet İnönü’nün müthiş diplomatik mensuplarının mücadelesi şeklinde yeteneği bu toprakları Türk ulusuna geçmiştir. Bunun ilk örneği Türkiye vatan yapmıştır. Cumhuriyeti’nin kurucularından İsmet yoruz. İnönü’ye karşı Demokrat Partililerin mücadelesidir. 13,5x23- 136 sayfa- İnceleme 13,5x20,5 – 276 sayfa- İnceleme 12,5x19,5- 384 sayfa- İnceleme