Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 27 OCAK 2026 SALI 2 olaylar ve görüşler Çöküşü yönetenler yakından takip etmiş olmasıdır. Doğan Sevimbike Sermaye sınıfları Marx’ı bir ithalatçılarının baskısıyla, YAZAR Engellenen devrim çağrısı olarak değil, bir piyasadaki egemenliğini kriz kılavuzu olarak okumuş; yitirmiştir. avos’ta bu yıl dile kapitalizmin bunalımlarını on parmak Oysa masa üstü getirilenler, artık yönetmek, ertelemek ve sömürü yayıncılıkta kullanılan D“gelecek vizyonu” ya mekanizmalarını daha incelmiş Macintosh marka ilk da “reform çağrısı” olarak mucizesi bilgisayarlar, Türkiye’de biçimlerde sürdürmek için onun okunamaz. Kürsüden yükselen medyaya girebilmek için, analizlerinden faydalanmıştır. itaplarımı önce el sesler, küresel kapitalizmin gazetecilerin kullandığı F Bugün gelinen noktada bu yazımla yazmaya kendi merkezinden gelen klavye ile üretilmişlerdi. strateji de sınırına dayanmıştır. Kbaşlardım. itiraflardır. Uzun süredir Hâlâ da Apple, Metin bittikten sonra, Kriz artık yönetilebilir olmaktan sokakta, akademide ve siyasal Türkiye’de dizüstü düzeltmeler, ekleme ve çıkmakta, meşruiyet üretilemez muhalefette konuşulan kriz bilgisayarlarda F klavye çıkartmalar yapardım. hale gelmektedir. başlıkları, ilk kez bu açıklıkta seçeneğini müşteriye yapılandırmadır. özetler: “Eski olan ölürken İyice içime sindikten ve bu çıplaklıkta sistemin sunuyor. (Ama örneğin yeni olan henüz doğmamışsa sonra, Bülent Ecevit’in Canavarlar çağına doğru ABD’de aynı seçenek kalbinden dile getirilmektedir. halkın görünmez faturası canavarların zamanı yaşanır.” portatif daktilosuyla aynı Ortada ani bir çöküşten yok.) Ne var ki bu açıklık bir Yapay zekâ sistemlerini olan Erika marka F klavye Bu ifade, Trump’a yöneltilmiş çok, yönetilmeye çalışılan bir Bir dönem, medyada yüzleşmeye değil, çöküşü daktilomla metni temize besleyen veri merkezleri, basit bir ahlaki uyarı olmanın çözülme vardır. Meşruiyet Yurtsan Atakan gibi birkaç yönetme çabasına işaret eder. çekerdim. devasa enerji tüketimi ve çok ötesindedir; küresel kaybı, orta sınıfın tasfiyesi, köşe yazarı gençle birlikte Dünyanın en büyük varlık Tekrar o metin üzerinde altyapı yatırımları gerektirir. sistemin yaşadığı tarihsel ara bütünleşmenin çöküşü ve bu konuda bir kampanya çalışır ve yeniden ekleme, yöneticisi olan Larry Fink, Elektrik faturalarına “hizmet dönemin açık bir itirafıdır. teknolojinin sınıfsal bir silaha yapmıştık ama başarılı çıkartma ve düzeltmeler BlackRock adına konuşurken bedeli” ya da “ek yük” adıyla Amerikan hegemonyasına dönüşmesi bu sürecin temel olamadık. yapardım. aslında finans kapitalin kolektif yansıyan kalemler, sermayenin dayanan eski düzen, kurallara dinamikleridir. Davos’ta Bence bu başarısızlıkta, Yeni eklemeler, bilinçaltını dışa vurmuştur. teknolojik sıçramasının bağlı liberal yapı ve Atlantikçi sosyal medya konuşulanlar umut değil; çıkartmalar ve düzeltmeler, “30 yıldır halka hiçbir şey bedelinin doğrudan halka ittifak sistemi çözülmektedir. kullanıcılarının nefes krizi kontrol altında tutma daktilolu metni de verilmedi” cümlesi bir özeleştiri ödettirildiğini gösterir. Böylece alışlarını bile izleyecek Ne var ki bu düzenin yerini girişimleridir. karmakarışık hale getirince, değil, kapitalizmin Soğuk Savaş geniş toplum kesimleri, hem iş kadar etkin olan İktidarın, alacak yeni bir dünya sistemi Ancak Gramsci’nin işaret etti- ikinci bir kez daha sonrası kurduğu meşruiyet güvencesini kaybetmekte hem F klavyeyi yeterince henüz şekillenmemiştir. Tam ği gibi, eski düzen ölürken yeni daktiloda temize çekme anlatısının çöktüğünü kabul desteklememiş olması de bu dönüşümün finansmanına da bu belirsizlik alanında, işlemi başlardı. olan doğmazsa bu boşluk kendi- önemli bir faktördür. eden bir itiraf belgesidir. Berlin zorla ortak edilmektedir. Gramsci’nin “canavarlar” olarak Ama ben bütün bunları, liğinden dolmaz. O boşluk, cana- (Milli Eğitim, Sanayi Duvarı’nın yıkılışından bu yana Bu noktada Davos’tan tanımladığı siyasal biçimler henüz bilgisayarlar icat varlarla dolar. Bugün Davos’ta ve Teknoloji ve Ticaret yaratılan muazzam servet, yükselen “Seyirci olmayın” sahneye çıkmaktadır: otoriter edilmemiş olduğu halde, asıl korkulan şey de budur. Bakanlıklarının ve refah üretmek yerine eşitsizliği çağrıları, çözümden çok popülizm, kaba güç siyaseti, çok kolay ve hızlı yapardım. Bu nedenle Davos’tan Türk Standartları derinleştirmiş; büyüme, gecikmiş bir panik refleksidir. Çünkü klavyeye hiç kuralsızlık ve doğrudan baskı. yükselen itiraflar bir çözüm Enstitüsü’nün her türlü toplumsal barışı değil, siyasal Halkın ortak yapılacağı bir bakmadan sadece Buradaki asıl çarpıcılık vaadi değil; kapitalizmin açıklamalarına sütunum kırılganlığı beslemiştir. büyüme modeli değil, yalnızca metne bakarak, o metni şudur: Gramsci artık yalnızca kendi geleceğine dair yaptığı açıktır.) on parmakla daktiloda zararın toplumsallaştırılacağı muhalefetin değil, düzeni gecikmiş, tedirgin ve savunmacı HHH r efah vaadinden rıza yazardım. bir düzen tartışılmaktadır. ayakta tutmaya çalışan Perşembe günkü bir kabulleniştir. Şimdi de bu yazıyı, krizine muhafazakâr elitlerin de yazımdan sonra, Eğer bugün bir çözümden klavyeye hiç bakmadan on Davos, kopuş ve Neoliberal dönem, referans verdiği bir teşhis aracı Uluslararası Bilgi İşlem ve söz edilecekse bu çözüm Davos parmak, sadece ekrana piyasanın genişlemesiyle Gramsci’nin geri İletişim Federasyonu Türk haline gelmiştir. Bu, ideolojik salonlarında değil; emek, bakarak yazıyorum. Grubu Başkanı Seçkin “herkesin kazanacağı” bir kaymadan çok, krizin dönüşü demokrasi ve kamusal çıkar Ama aynı olanak, Q KÖSE’den bir mektup vaadi üzerine kuruldu. derinliğinin göstergesidir. Bu yıl Davos’u önceki temelinde yeniden kurulan klavye denen garip harf daha aldım. Küreselleşme, sermayenin siyasal iradede aranmalıdır. yıllardan ayıran temel fark, dizilimindeki klavyelerde Köse, çok önemli iki Kurallı düzen sınırlarını kaldırırken emeğin yalnızca finans çevrelerinin Canavarlar çağı, kendiliğinden yok: haber veriyordu: güvencelerini de ortadan yanılsamasının sonu sona ermeyecek; yalnızca Çünkü daktilo makinesi değil, siyasal merkezlerin “Anaokulları için dahi kaldırdı. Üretimden kopan Bu tabloyu tamamlayan ilk icat edildiğinde, hatta de krizi açıkça kabul etmeye piyasanın “düzelmesine” kullanılabilecek, OYUNLU ve finansallaşma üzerinden çok sonraları da, harflere çıkışlardan biri, Kanada bırakılamayacak kadar derin başlamasıdır. Bunun en çarpıcı F KLAVYE PROGRAMI şişen servet, geniş toplum hızlı bir tempoyla basılınca, örneklerinden biri, Belçika’nın Başbakanı Mark Carney’den bir tarihsel kırılmaya işaret yaptık.” o harflerin kolları, birbiri kesimlerine refah olarak gelmiştir. Carney, “kurallara muhafazakâr başbakanı Bart etmektedir. Bu nedenle mesele, “‘Temel F Klavye üzerine gelerek sıkışıyordu. dönmedi. Bugün yaşanan kriz, De Wever’in açıklamalarıdır. dayalı düzen” anlatısının kapitalizmi daha “insani” hale Eğitim Programı’ olan Daktiloyu icat eden bir durgunluk ya da geçici kısmen sahte olduğunu, diğer programımızı da De Wever, ABD Başkanı Donald getirmek değil, onun krizlerini Christopher Latham dengesizlikten ibaret değildir; Milli Eğitim Bakanlığı Trump’ı eleştirirken ironik uluslararası hukukun güç yönetme tekeline son vermektir. Sholes bunu önlemek bu, toplumsal rızanın çözülmesi yetkilileri ile, bir Dünya ilişkilerine göre farklı biçimde İtalyan komünist Gramsci’nin işaret ettiği amacıyla, harflere basma Şampiyonu arkadaşımızın krizidir. düşünür Antonio Gramsci’ye uygulandığını herkesin boşluk, ancak örgütlü toplumsal hızını azaltmak için ve öğretmenimizin Bu çözülme artık yalnızca bildiğini açıkça dile getirmiştir. başvurmuştur. güçlerle doldurulabilir. İngilizcede, birbirini takip çalışmasıyla alt sınıflarla sınırlı değildir. Belçika Kralı Philippe ile Bu düzen, Amerikan Teknolojinin sınıfsal bir eden ve çok kullanılan gerçekleştirdik.” Yapay zekâ ve otomasyon hegemonyasının sunduğu kimi Trump’la yapılacak görüşme silaha dönüşmesine karşı harfleri, birbirinden en uzak HHH tartışmaları, krizin merkezine öncesinde De Wever’in verdiği avantajlar nedeniyle uzun süre kamusal denetim, emeğin yerlere yerleştirmişti. Yerli ve Milli İktidarın bu kez beyaz yakalı orta tolere edilmiştir. Ancak bu mesaj nettir: “Burada kırmızı güvencesizleştirilmesine HHH (!) bütün mensuplarına, sınıfı yerleştirmektedir. çizgileri aşıyorsun.” Daha da pazarlık artık işlememektedir. karşı kolektif haklar ve Dilimizin mantığına özellikle de yukarıda Küreselleşme fabrikadaki işçiyi önemlisi, Atlantik ittifakının Yaşanan şey bir geçiş değil, bir meşruiyet krizine karşı gerçek ve parmakların andığım kurumlara ve nasıl vurduysa yapay zekâ da geleceğine dair yaptığı kopuştur. demokratik katılım yeniden ergonomisine göre bu konuda bir genelge ofis çalışanlarını, analistleri uyarıdır: “Ya birlikte dururuz Tüm bu gelişmeler, ironik inşa edilmedikçe canavarlar üretilmiş ve resmen de de yayımlamış olan 1955 yılından itibaren ve uzmanları benzer bir ya da bölünmüş dururuz; bir biçimde Karl Marx’ın geri çekilmeyecektir. Bugün Başbakanlığa (?) “F devlet tarafından tekel tasfiye süreciyle karşı karşıya eğer bölünürsek 80 yıllık analizlerini yeniden güncel gereksinim duyulan şey, yeni klavye eğitimine ve olarak kabul edilmiş bırakmaktadır. Bu, teknolojik Atlantikçiliğin sonuna gelinir.” kılmıştır. Tarihsel süreç içinde bir elit mutabakatı değil; krizi kullanımına yardımcı olmasına karşın, F ilerlemenin kaçınılmaz sonucu olun!” diyorum; bilmem De Wever’in Gramsci alıntısı dikkat çekici olan, küçük yaratanlara karşı krizin bedelini klavye, dizüstü bilgisayar duyan var mı? değil; kâr oranlarını korumaya ise Davos’un ruh halini burjuvazi ve finans çevrelerinin ödemeyi reddeden toplumsal bir dönük sınıfsal bir yeniden neredeyse kusursuz biçimde Marx’ın çözümlemelerini siyasal ufuktur. Trump siy Asi h AvAyı geriy or alanında büyük gelişmeler ve bunu yalnızca ABD’nin hatta ABD’nin dümen suyunda meselesine temkinli yaklaşmak, söylemektedir. Bu sözleri duymak TANER BAYTOK yaşandığını belirtti. Yaklaşık yapabileceğini ifade etti. kalmaya çalışan İngiltere’ye öne atılmamak yararlıdır. güzel olsa da Cumhurbaşkanı EMEKLİ BÜYÜKELÇİ 200 trilyon dolara yakın Grönland adasına ilişkin kadar bütün Avrupa ülkelerinin Bu konuda yapabileceğimiz, Erdoğan’ın İran, Suriye, Irak tavır aldığı bilinmektedir. arabuluculuk dahil hiçbir görev gibi komşularımızla kendi yatırım sağladıklarını, olarak İkinci Dünya Savaşı üyük küçük birçok Trump’ın öncelik verdiği yoktur. Halep bölgesindeki Suriye sorunlarımız varken Grönland enerjide özel şirketlere sırasında Almanya’nın Bülkenin gündeminde üç konudan diğer ikisi toprakları Türklerin yaşadığı bir meselesinde öne çıkmaması kendi kullanacakları enerjiyi Danimarka’yı altı saatte ilk sırayı işgal eden açlık, üretme yetkisi verdiklerini, işgal ettiğini, Amerikan ise Ortadoğu’da bir Kürt bölgedir; Kürt-Türk ayrımına doğru bir hareket olacaktır. fakirlik, geçim sıkıntısı devletinin doğması ve gitmeden bunların korunması Binlerce yıllık tarihi olan bir göç meselesinin kurallara ordusunun adayı geri yerini daha da önemli İran’daki ayaklanmadır. bizim görevimizdir. Orada milletin ferdi ve Atatürk’ün 100 bağlandığını; Amerika’da aldığını ve o dönemdeki başka risklere terk etti. Ortadoğu konularında Suriye askerlerimiz bulunmaktadır. yıl önce devletimizi kurarken genel olarak herkesin Amerikan başkanının Şimdi daha önemli, daha ve İran’da şu veya bu şekilde gösterdiği dirayet, dikkat ve memnun olduğunu söyledi. aptallık ederek adayı korkunç risklere neden o yuna gelinmemeli ABD’nin arkasında bulunduğu gerçekçilikle sağlam temellere Avrupa’nın ise tanınmayacak Danimarka’ya hediye olacak olaylar, büyük gerçektir. ABD'nin bir Kürt G20 zirvesi ve benzeri dayanan Türkiye Cumhuriyeti’nin kadar kötü hale geldiğini, ettiğini; şimdi ise Avrupa devlet liderleri arasında devleti oluşturma niyeti hep toplantılarda Trump, cumhurbaşkanı olan Erdoğan’ın, NATO’nun bütün yükünün ile ABD’nin savunması için savaşa sürüklenilebilecek vardı ve bundan vazgeçmesi Cumhurbaşkanı Erdoğan lehine Trump’ın sözleri ve kurnazca Amerika’nın üzerine adanın kendilerine verilmesi tartışmalara neden oluyor. beklenmemelidir. İran iyice konuşmakta ve onu çok sevdiğini, davranışları ile oyuna gelmesi bırakıldığını; göreve geldikten gerektiğini söyledi. Adeta, İkinci Dünya Savaşı karışmış vaziyettedir; İran ondan çok şey öğreneceğini beklenmemelidir. sonra NATO’da Avrupalı Trump, Fransa öncesinde Hitler'in yarattığı üyelerin milli hasılalarının Cumhurbaşkanı Macron’un barut kokan hava yeniden yüzde 2’sine düşürdükleri Suriye ve İran meselelerinde dünyaya yayıldı. ABD askeri harcamaları yüzde kendisinin görüşlerine aynen birçok aklı başında insanın, 5’e çıkarmaya razı ettiğini katıldığını, ancak Grönland hareketlerini “çılgınlık” ve daha da yardım etmeleri meselesini anlamakta olarak değerlendirdiği bir gerektiğini anlattı. güçlük çektiğini; Davos adamı, i·kinci defa devlet sonrası bir yemekte bu başkanı olarak seçti. Trump, Grönland meselesi konuları konuşmayı teklif ikinci başkanlık döneminin Konuşmasının ağırlığını, ettiğini söyledi. Davos’taki daha ilk yılı dolmadan Danimarka egemenliğindeki konuşmasının ardından inanılmaz projelerle ortaya Grönland adası meselesine gazetecilerle yaptığı çıktı. Söylediği sözler ve verdi. Trump, Grönland görüşmede Macron’a, yaptığı etkinliklerle daha da konusunda ABD’nin gözündeki iltihap nedeniyle dikkat çekti ve şimdi artık Avrupa Birliği’ne gümrük taktığı güneş gözlüğünün dünya soğuk savaşın eşiğine vergilerini artırmakla kendisine çok yakıştığını yeniden oturdu. Başkan Trump, 21 tehdit ettiğini daha önce söylemekle yetindi. söylemişti. Trump, buzlarla Ocak’ta İsviçre’de başlayan Avrupa’nın tavrı kaplı bu adanın kendilerine Davos Dünya Ekonomik verilmesi gerektiğini; silah Grönland meselesinde Forumu’na katılarak konuşma yaptı. Halkının teknolojisindeki gelişmelerin Trump’a karşı çıkan yalnızca kendisini çok sevdiğini ABD ile Avrupa’nın, Danimarka ve Fransa söyledi. Yeniden iktidara Çin ve Rusya’ya karşı değil; G20 zirvesinde Batı savunmasında Grönland’ı liderlerine ağzına geleni gelmesinin üzerinden bir yıl bile geçmeden ABD devreye sokmanın bir söyleyen Trump’a karşı, ekonomisi ve siyaset gereksinim haline geldiğini başta Fransa, Almanya ve