Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
7 HAZİRAN 2026
2
EDITÖRDEN
Yıldızlar uçarken
eyir kültürü
genelde kurguyu
içerir. Ne kadar
gerçekçilikle
Sbezenmiş olsa
da izlenen şeyler kurguya
ilişkindir. Gerçek ise haber
gezegen ısınıyor
akışının bir parçası olarak
takip edilir.
En azından geleneksel
Özel jetler, dünya turneleri ve
medya bu ayrımın sınırlarını
çizerdi. Peki ya şimdi? dev müzik festivalleri yalnızca
Bugün birkaç dakika
eğlence endüstrisinin değil, iklim
içinde yaklaşan bir yapay
tartışmalarının da bir parçası
zekâ kıyameti, yeni bir
savaş olasılığı, ekonomik
haline geldi. Görünürlüğün
çöküş senaryoları ve iklim
ve yıldız kültürünün çevresel
felaketleriyle ilgili içeriklere
maruz kalabiliyoruz.
etkisi, sürdürülebilir etkinlik
Daha da ilginci, bunların
modellerine yönelik arayışları
hangisinin haber, hangisinin
Elon Musk (sağda) özel jetini sık kullananlardan.
hızlandırıyor.
olasılık, hangisinin yalnızca
bir spekülasyon olduğunu
araştırma kuruluşlarının çalışmalarına alışkanlıklarından seyahat tercihlerine
eçen haftaki konserler
ayırt etmek giderek
göre, özel jetlerin yolcu başına düşen kadar pek çok konuda örnek teşkil
ve sosyal medyada hızla
zorlaşıyor.
emisyonları ticari uçuşlara kıyasla beş ediyor.
yayılan paylaşımlar,
HHH ila 14 kat daha yüksek olabiliyor.
milyonlarca insanın
SAHNEDE YEŞIL DÖNÜŞÜM
Sanki insanlık uzun
Gdikkatini İstanbul’a
ÜNLÜLERIN KARBON MALIYETI
Peki alternatif bir model mümkün
zamandır dünyanın sonunu
dönüşüm altyapısını güçlendiriyor
çekti. Bu tür ziyaretler genellikle
Son yıllarda Taylor Swift, mü? Son yıllarda bazı festival ve
bekliyor.
ve ziyaretçileri “İz Bırakma”
müzik, moda veya magazin başlıkları
Kylie Jenner, Elon Musk ve farklı organizasyonlar çevresel etkilerini
Aslında her kuşağın kendi
yaklaşımıyla hareket etmeye çağırıyor.
üzerinden konuşuluyor. Tabii söz
sektörlerden birçok ünlü isim, özel jet azaltmak için yeni uygulamalar
felaket senaryoları vardı.
On binlerce kişinin toplu taşıma ve
konusu Kanye West konseri olunca bu
kullanımları nedeniyle kamuoyunda geliştirmeye başladı. Dünyanın en
Nükleer savaş korkuları,
bisikletle festivale ulaşması için çeşitli
başlıklara ırkçılık, cinsiyet eşitliği gibi
tartışmaların odağına yerleşti. Sosyal tanınmış müzik festivallerinden biri
salgın hastalıklar, ekonomik
programlar uygulanıyor. Amaç, müzik
birçok kavram da eklendi. Öte yandan
medya çağında uçuş verilerinin olan Glastonbury, bu dönüşümün dikkat
krizler... Ancak günümüzde
deneyimini korurken çevresel etkiyi
şu soruyu sormanın
DAIRESEL takip edilmesi ve çekici örneklerinden
farklı olan şey felaketlerin
azaltabilmek.
tam zamanı:
FLORA paylaşılması, daha önce biri. Festival yönetimi
kendisi değil, felaket
Benzer şekilde Coldplay, son dünya
Ünlülerin özel jetleri
Özel jetlerin
görünmeyen bir alanı tek kullanımlık
beklentisinin sürekli canlı
turnelerinde karbon emisyonlarını
ve büyük ölçekli
görünür hale getirdi. plastik içecek
tutulması.
azaltmaya yönelik uygulamalar
etkinlikleri geride
Böylece özel şişelerinin
ayak izi
Geleceğe ilişkin
geliştirdiğini duyurdu. Konser
nasıl bir karbon izi
jetler yalnızca satışını
anlatılarımızın önemli bir
alanlarında yenilenebilir enerji
bırakıyor? Nature yayın grubuna bağlı
bir ulaşım kaldırdı.
kısmı artık umut değil,
kullanımını artırmaya çalışan grup,
İklim krizinin en Communications Earth & Environment
aracı olmaktan Katılımcılar
risk etrafında şekilleniyor.
enerji üreten dans pistleri ve bisiklet
büyük nedenlerinden dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre
çıkıp iklim yeniden
AYÇA
Yapay zekâ insanlığın yerini
sistemleri gibi yenilikçi çözümler de
biri fosil yakıt özel jetlerden kaynaklanan karbon emisyonları
sorumluluğu kullanılabilir
CEYLAN
alabilir mi? İklim krizi geri
denedi. Billie Eilish gibi sanatçılar
kullanımı. Ulaşım 2019-2023 yılları arasında yüzde 46 arttı.
tartışmalarının şişelerle
dönülmez bir noktaya ulaştı
ise konser organizasyonlarında
Araştırma, özel jet uçuşlarının yaklaşık
ayca_ceylan sektörü ise
sembollerinden ücretsiz
mı? Yeni bir küresel savaş
sürdürülebilirlik ilkelerini öne çıkaran
yarısının 500 kilometreden kısa mesafelerde
küresel sera gazı
biri haline su dolum
kapıda mı?
çalışmalar yürütüyor. Bu girişimler
gerçekleştiğini de ortaya koyuyor.
emisyonlarının önemli kaynaklarından
geldi. noktalarından
Bu sorular elbette gerçek
kusursuz çözümler sunmasa da eğlence
Uzmanlara göre bu durum, birçok
biri. Uçak yolculukları özellikle uzun
yararlanmaya
Elbette
risklere dayanıyor. Ancak
sektörünün değişebileceğine yönelik
yolculuğun daha düşük emisyonlu
mesafelerde yüksek karbon salınımına
teşvik edildi.
konu yalnızca
dikkat çekici olan, geleceğin
önemli işaretler veriyor.
ulaşım alternatifleriyle
neden olurken son yıllarda özel jet
Festival ayrıca
birkaç ünlünün
giderek bir inşa alanı
İstanbul’da bir konserin yarattığı
yapılabileceğine işaret
kullanımı bu tartışmaların merkezine
kompostlanabilir
tercihleriyle
olmaktan çıkıp bir tehdit
heyecan birkaç gün içinde sona erebilir.
ediyor.
yerleşmiş durumda. Bunun nedeni
malzemelerin
açıklanabilecek
alanına dönüşmesi.
Ancak o konserin ve o yolculuğun
yalnızca emisyon miktarı değil aynı
kullanımını artırdı ve
kadar basit değil. Küresel
Bir zamanlar gelecek
geride bıraktığı karbon izi atmosferde
zamanda bu ulaşım biçiminin temsil
atık azaltımını
emisyonların büyük bölümü enerji
ilerleme, keşif ve refah
yıllarca kalmaya devam
ettiği yaşam tarzı.Bir ticari uçuşta
önceliklerinden biri
sistemleri, sanayi üretimi ve
vaat ediyordu. Bugün ise
eder. İklim krizinin çağrısı
yüzlerce yolcu aynı
haline getirdi.
ekonomik yapılarla bağlantılı.
daha çok hayatta kalma
da tam burada yatıyor:
uçağı paylaşırken
Bugün
Ancak iklim krizinin kültürel
planlarıyla anılıyor.
Görünen ile görünmeyen
özel jetlerde çoğu
Glastonbury’nin
bir boyutu da bulunuyor.
Dünyanın sonunu
arasındaki ilişkiyi yeniden
zaman birkaç kişi
sürdürülebilirlik
Çünkü görünür kişiler
düşünmeye o kadar alışmışız
düşünmekte. Geleceğin
seyahat ediyor. Bu
yaklaşımı yalnızca
yalnızca birey olarak değil,
ki, geleceği hayal etmeyi
en büyük yıldızlığı,
durum kişi başına
plastik kullanımını
aynı zamanda yaşam tarzı
unutmuşuz.
yalnızca kalabalıkları
düşen karbon salımını
azaltmak ile sınırlı
üreten figürler olarak da
Hepinize iyi pazarlar.
peşinden sürüklemek değil;
ciddi biçimde
değil. Festival
etkili oluyorlar. Milyonlarca
bunu yaparken gezegenin
artırıyor. Avrupa
yönetimi toplu
insanın takip ettiği
DENIZ ÜLKÜTEKIN
Billie Eilish sınırlarını da gözetebilmek
Federasyonu (Ulaşım
taşımayı teşvik
sanatçılar, sporcular ve
deniz.ulkutekin@cumhuriyet.com.tr
Taylor Swift
olacak.
& Çevre) ile farklı
ediyor, geri
kanaat önderleri; tüketim
Kayıp eşya bürosu
ay demledim geçen. doğumdan iki yıl sonrasına kadar
götüreceklerim, mutfağı topladım mı,
Içine çay koymayı
tezgâhın üstünde bozulacak bir şey beyin görüntülemelerini takip eden
KONUŞMAMIZ
unutmuşum. Çay
kalmasın, çöpleri çıkarttım mı kokmasın, araştırma, hamilelik süresince
LAZIM
Çve su… Koyulması
kedilerin mamaları, kitap okumaya vaktim beynin gri madde hacminde belirgin
gereken yalnızca iki
olur mu ki alsam yanıma… Eşime de
değişiklikler meydana geldiğini ortaya
malzeme var. Gittim çayı bardağa sorsan, “Şimdi çıkıyorum” desem evden
koydu. Araştırmacılar, bu değişimlerin
koymaya bir baktım çay da çıkmam yarım saat. Doğru! Ama neden?
beynin özellikle sosyal biliş, empati,
aklım gibi besberrak. Günde en Yine de çıktık her zamanki gibi bir şekilde
başkalarının ihtiyaçlarını anlama ve
az iki kez telefonumu nerede evden ve anneme gittik. Annemdeyken
duygusal sinyalleri yorumlama ile
bıraktığımı hatırlayamadığım için kapı çaldı. Mutlulukla kapıyı açtım
ilişkili bölgelerinde yoğunlaştığını
kendimi birine arattırıyorum çünkü kuzenimi gördüğüme ne kadar
belirtiyor. Daha da önemlisi, bu
ve telefonum çalmıyor. Çünkü sevinecektim! Ama sevinemedim. “Sen
değişimlerin bir kısmı doğum
DILŞAD
Uzay doğduğundan beri ne ara geldin? Annem sabahtan beri seni
sonrasında tamamen eski haline
ÇELEBI
telefonum sessizde. Yine de bekliyor! Hatta acile gidecekti gitmedi.”
dönmüyor, anneliğin izleri beyinde
arattırıyorum. Belki sessize O anki aydınlanmayla “Hiii teyzeeeem”
uzun süre varlığını sürdürüyor.
almayı unutmuşumdur diye ama diye bir bağırmışım ki… Hasta kadını tüm
Geçen yıl yayımlanan daha geniş
gün eve hapsetmişim! Gelini kahvaltıya
bir onu unutmuyorum. Sonra
kapsamlı çalışmalar da hamilelik boyunca
çağırmış “Dilşadlar gelecek gelemem” demiş,
bilgisayarımı arıyorum evde
gri madde hacminde azalma görüldüğünü
rahatsızlığı artmış da ha gelir ha gelir diye doktora
“Telefonumu bul” uygulamasından
doğrularken bunun bir “hasar” ya da bilişsel
gidememiş. Annem halime üzüldü, kuzenim teselli
ses çaldırtmak için. Çantalara
gerileme olarak yorumlanmaması gerektiğini
etti, eşim güldü… Panikle aradım teyzemi. En acı
bakıyorum, masa üstlerine, yatağın
vurguluyor. Araştırmacılara göre bu süreç,
yanı da tek kelime sitem etmedi, “Küçük çocukla
yanındaki üç gündür katlanmayı
ergenlik dönemindeki sinaptik budanmaya
olur öyle yavrum” dedi o kadar. Beni sevdiğinden
bekleyen çamaşır yığınının altına…
benzer şekilde, beynin yeni yaşam koşullarına
kızmadı biliyorum ama bence bu yollardan o da
Neyse ki bilgisayarı bulmak telefon
uyum sağlamak üzere yeniden örgütlenmesi
geçtiği için de anladı beni. Bana damdan düşmüşü
kadar zorlamıyor. Anahtarlar mı? Hangi
anlamına geliyor.
getirin. Ben fen lisesine gitmiş, üniversitede tam
anahtarlar? Ya ben geçen bayram teyzemi
Yani teyzemi unutmamın, çayı çaysız
burslu okumuş ve bölümü ikincilikle bitirmiş,
unuttum! Birinci gün aradım bayramlaştık,
demlememin ya da sürekli telefonumu
Türkiye’nin en iyi üniversitelerinden birinde yüksek
biraz rahatsız olduğunu öğrenince ikinci gün
kaybetmemin tek açıklaması elbette beynimdeki
lisansımı ve doktoramı tamamlamış, yazan, çizen,
ona gideceğimi söyledim. Sonra ikinci gün de
biyolojik değişimler değil. Ancak görünen o ki
düşünen pırıl pırıl bir dimağ idim… Ben bu hale nasıl
kalktım bir saat mesafede oturan anneme gittim.
annelik, yalnızca yaşamı değil, beynin çalışma
geldim?
Tabii evden çıkışımız hep bir harala gürele! “Oğlum
biçimini de dönüştürüyor.
gel giydireyim” (Evet, hâlâ ben giydiriyorum!
GRI MADDE HACMI
Ancak hikâyenin yalnızca biyolojik kısmını
Beceremedim kendi ayakları üzerinde duran
Bu sorunun yanıtını yalnızca kişisel yetersizlikte
anlatmak da eksik olur. “Mental load” (zihinsel
Montessori bebesi yapmayı. Giyinebiliyor ama
ya da dikkatsizlikte aramak haksızlık. Son
yük) ya da “cognitive labor” (bilişsel emek)
büyüdüğünde bile yanında ben varken ben
yıllarda nörobilim alanında yapılan çalışmalar,
birçok evde hâlâ büyük ölçüde kadınların
giydirecekmişim), “Oğlum çişini yaptın mı?”, “Oğlum
hamilelik ve annelik sürecinin kadın beyninde
omuzlarında. Evde neyin eksildiğini, hangi
gel dişini fırçalayalım” Şanslı günümdeysem
ölçülebilir değişiklikler yarattığını gösteriyor. Uzun
ilacın ne zaman verileceğini, okul çantasına ne
ayakkabısını kendisi giyiyor ama. Gerçi “Şanslı”
yıllar “baby brain” ya da “anne beyni” olarak
konacağını, çocuğun küçülen giysilerini, ailenin
artık sadece çocukluğumda kalan ve Alf’in yemeye
küçümseyici bir ifadeyle anılan unutkanlık, artık
sosyal ilişkilerini, işyerindeki teslim tarihlerini
çalıştığı kedinin adı benim için. Yedek kıyafetleri,
bilimsel araştırmaların da konusu. 2024 yılında
zihinlerinde taşıyan kadınların zaman zaman
ilaçları (bir türlü tam olarak bitmeyen hastalıklar),
yayımlanan ve hamilelik öncesinden başlayarak
çaya çay koymayı unutması o kadar da olay değil.
aman uyurken sarıldığı “örtüsünü” unutma, anneme

