Katalog

12 ANKARA Ayaş yollarında kervanın mı var? Yazı ve fotoğraflar: Suat Şimşek nkara’dan İstanbul’a döA nüşümü eski yolu kullanarak hatta daha da kısaltarak yapmak istediğimde, Ankara’ya ve Anadolu’nun özüne de bir o kadar yakın olan ilçesi Ayaş üzerinden yolculuk yapmak istedim. 1073 yılında Oğuz Türklerinin bölgeye yerleşmesi ile kurulan ilçe, bugün Ankara’ya 50 kilometre mesafede olup güzel ve düzgün bir karayolluna sahip. Sözcük anlamı olarak güzel ve aydınlık gece anlamına gelen Ayaş, bir Türkmen oymağı olarak Süleyman Bey tarafından bu bölgeye Ayaş oymağının yerleştirilmesi ile kurulmuş. Ayaş Oymağı mensuplarının bir kısmının Toroslar’da, bir kısmının Mersin ve Silifke yolu üzerindeki Kızkulesi, Kızılviran, Artıklı, Çavdarlı, Ka başa, Kızılbağ, bir kısmının da Paşabeyli ve Çukur Köyleri ile Bulgar Dağı’nın Pınarbaşı Yaylası’nda, Gaziantep ve Suriye’nin Halep ili çevrelerinde yaşadığı bilinmekte. Bağdat kervan yolunun buradan geçmesi yerleşimin, kültür ve sanat zenginliğinde, yapılaşmada, ticarette ve eğitimde ileri gitmesine önemli bir etken olmuş. 15. ve 18. yüzyıllar arası, Ayaş’ın en parlak dönemlerini yaşadığı dönem ve nüfusu o yıllarda 35 bine kadar ulaşmış. O dönemde 43 adet mahalle okulu olmasıyla bile, başlı başına bir gelişim örneği gösteren Ayaş’ta Büyük Selçuklu ve Osmanlı mimarisi bugün dahi korunmuş olup, bunların bir kısmı kullanılır halde. Ayaş, tabiat zenginlikleri, tarihi eserleri, kültür varlıkları, şifalı kaplıca ve içmeceleri ile tanınan şirin bir Orta Anadolu kasabası.. Beypa zarı’nı görmek isteyenler hep bir şekilde Ayaş’ı atlayarak yollarına devam ediyorlar. Oysa ki iki kilometre ana yoldan içeri girilse ne sürprizlerle karşılaşılacağı bilinmeyen çok güzel bir kasaba Ayaş. Karakaya kaplıcası ve Kırkevler, içme ve kaplıcalar, Namazgah,yaylalar, Karadere, Kirazdibi, Arıklar ve Ovabağları, Asartepe Barajı, Ayaş Kirazdibi Göleti. Bünyamin, Ulu Cami, Şıhmuhittin, Aktaş, Kesikbaş, Killik ve Sinanlı Beldesi Ulu Cami, yetiştirme yurdu, Eski Alay yeri, Top Tepesi, Güvertaş, Ayaş’ta görülmesi gereken yerlerden. Ankara’nın tiftiği Ayaş tiftiğinden örülen çorap ve eldivenler Ayaş’a özgü bir ürün. Kilim dokuması, oya ve dantel örgüler, el nakışı, makine nakışı bindallı ve tel kırma çevre işlemeleri ile boyamayla yapılan işler de Ayaş’da yaygın. Tarihi geçmişiyle zengin bir kültüre sahip olan ilçe, çevresinde bulunan zenginlikleriyle ve coğrafi yapısı itibariyle verimli ve elverişli topraklara sahip olmasına rağmen, en önemli iş kolu olan tiftikçiliğinin azalması, pamuk ekilen arazilerinin yok olması Ayaş’ı geleneksel dokuma alanında ciddi anlamda fakirleştirmiş. Zamanında tamamen ihtiyaçtan dolayı üretilmiş olan Ayaş’ın pamuklu dokumaları, bugün yerini sanayi mamulü hazır pamuklu kumaşlara bırakmış. Günümüzde Ayaş’ın, yerel dokumaya sahip olmasa bile en iyi Ankara tiftiğine sahip olduğu bilinmekte. Ayaşa özgü kapama, güveç, sarma, yöreye özgü çok katlı baklavalar, höşmerim, dut dibi, siyer, gözleme, bazlama gibi her yerde bulunamayacak yöresel yemekleri ile yakın komşusu Beypazarı ile de yarışmaktadır Ayaş.