Katalog

Fiyat üreticiye sorulmuyor Hasan KASAP Rize Merkez Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı U lusal Kurtuluş mücadelemizin ardından kurulan genç Türkiye Cumhuriyeti’nin her alanda kalkınabilmesi için başlatılan çalışmaların başında gelen tarım kalkınması, ülkemizin muasır medeniyet seviyesine ulaşma yolundaki en büyük temel ve dayanak olmuştur. Tarım alanındaki gelişme ve kalkınma ülkemizin yeniden toparlanmasını sağlarken; temeli 1950’lere dayanan ve bugüne kadar gelen hemen bütün hükümetlerin izlediği yanlış, popülist ve siyasi politikalar ile alt yapısı yapılmadan atılan adımlar ülkemizdeki tarım sektörünü olumsuz yönde etkilediği gibi, ülkemiz için önemli bir tarım ürünü olan bölgemizin tek geçim kaynağı çayımızı da oldukça olumsuz yönde etkilemiştir. Tarımsal kalkınma kooperatifleri olarak, bölgemiz ekonomisinin lokomotifi olan çay sektörünün gelişmesi konusunda üzerimize önemli görevler düştüğünün bilincindeyiz. Bölgemizde çay dendiğinde maalesef akla ilk önce yaş çay fiyatı gelmektedir. Özellikle de 1980’li yıllardan sonra oldukça zor koşullar geçiren çay üreticisi bugüne kadar hak ettiği bedeli alamamıştır. Her geçen yıl daha da kötü koşullara mahkum edilen yaş çay üreticisi bu yıl verilen fiyatla uçurumun kenarına biraz daha Hasan Kasap “Çayda özel sektör hem desteklenmeli, hem de denetlenmeli.” yaklaştırılmıştır. Hükümetin IMF politikaları izlenerek, yaş çayın üreticiye olan maliyeti göz önünde bulundurulmadan, piyasa koşulları değerlendirilmeden açıklanan düşük fiyata; bir de kampanya öncesinde hava koşullarının etkili olduğu bölgemizde yaşanan ‘don’ olayları eklenince üreticilerin uğradığı zarar çok daha katlanmış oldu. Çay üretimini olumsuz etkileyen ve rekoltenin de önemli ölçüde düşmesine neden Bir antioksidan: Siyah çay ADANA (Cumhuriyet Güney İlleri Bürosu)Siyah çayda bulunan fenol maddesinin serbest radikal bağlama kapasitesinin C ve E vitaminlerinden beş kat daha güçlü olduğu ve dolayısıyla kalp ve kanser hastalıkları riskini azaltmada etkili olduğu kanıtlandı. Çukurova Üniversitesinde Yrd. Doç. Dr. Türkân Keçeli yönetiminde yürütülen ve Esra Turan tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinde söz konusu gelişme özetle şöyle belirtildi: "Çay fenollerinin daha yüksek oran bağlama kapasitesi daha fazla hidrojen verme yeteneğinden kaynaklanmakta ve bundan dolayı daha yüksek antioksidan aktivite anlamına gelmektedir. Güçlü antioksidanlardan olan gallokateşinlerin, siyah çayın fermentasyonu sırasında yüksek oksidasyon potansiyelleri ve yeşil çaydaki yüksek konsantrasyonlarıdan dolayı siyah çayın temel fenolik bileşeni olan thearubijinler ve theaflavinleri oluşturmak için yapraklardaki polifenoloksidaz tarafından öncelikle oksitlendiğini ve fenolik kompozisyondaki bu değişimin de siyah çayda yeşil çaya göre DPPH kökünü daha az bağlama kapasitesine yol açtığını belirtilmektedir. Çay örneklerinden elde edilen fenolik ekstraktlar, sentetik bir antioksidan olan BHT ile karşılaştırıldığında çay ekstraktlarının kök bağlama kapasitesinin güçlü antioksidan özellikleri ile bilinen BHT’den daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bu durum, çayda bulunan polifenollerin DPPH kökünü bağlamada BHT’den yaklaşık 4 kat daha etkili olduğunu göstermektedir. Çayda bulunan fenol bileşenleri kanser ve kalp hastalıkları riskini azaltma gibi fizyolojik etkilerinin yanında, gıda endüstrisi için de sentetik bir antioksidan olan Bütillendirilmiş Hidroksi Toluen (BHT)’den daha etkili doğal antioksidanlar olan polifenollere sahip olduğu sonucuna varılmıştır." olan bu durumun doğal afet kapsamında değerlendirilerek yaş çay üreticilerinin desteklenmesi gerekirdi. Kısacası, 2006 yılına gelindiğinde de her yıl olduğu gibi yine üreticiyi memnun edecek adımlar atılmamış, yaş çay fiyatı düşük olmasının yanında maliyetinin dahi altında kalmıştır. Bu nedenle bizler, üretici ve sivil toplum örgütleri olarak destekleme yaş çayda uygulanan priminin bu yıl, 8 Ykr yerine 130 Ykr’ye çıkartılmasından yana tavır koyuyoruz. Hükümetin bu durumu yeniden değerlendirmesi gerektiğini söylüyor ve istiyoruz. Ayrıca, yaş çay fiyatı açıklanmadan önce başta Ziraat Odaları olmak üzere diğer sivil toplum örgütlerinin görüşlerinin alınmıyor olmasının demokratik bir yaklaşım olmadığını düşünüyoruz. Öte yandan, çay sektöründe öncü ve lokomotif kuruluş olan Çaykur’un yanında her ne kadar çeşitli tepkilere ve olmaması gereken yaklaşımlarla karşı karşıya kalan önemli bir potansiyele sahip olan ve kabul edilmesi gereken özel sektörde vardır. Çayda özel sektörün varlığı üretici açısından da çok önemlidir, çünkü yıllık yaş çayın yaklaşık yüzde 45’ini hammadde olarak alıyor ve işliyor. Ortalama 100 bin tona yakın kuru çay üreten özel sektörün bu potansiyeli ekonomik olarak yaklaşık 350 milyon Ytl. civarındadır. Bu doğrultuda, bizler sivil toplum örgütleri olarak Çaykur’da olduğu gibi özel sektörün de desteklenmesi gerektiğini ve aynı zamanda da daha sıkı denetlenmesi gerektiğini savunuyoruz. Çaydaki bu destek ve denetimlerin üretici adına yapılması gerektiğini vurgularken; ülkemize önemli oranlarda sokulan yabancı menşeli çayların yanında kaçak çay girişinin de önlenmesi amacıyla sıkı denetimler getirilmelidir ve ayrıca Rize’de ‘çay ihtisas gümrüğü’ kurulmalıdır. Bu çalışmalar bir nebze de olsa Doğu Karadeniz Bölgemizde yaşayan ve çay üretimiyle geçimini sağlayan yaklaşık 1,5 milyon insanımıza yeniden hayat ve yaşam kaynağı olacaktır. Yaş çay alımındaki kaliteli ürün arayışı aynı zamanda üretime de etki edeceği gibi dünyadaki tek kimyasal ilaç kullanılmadan üretilen Türk çayının da önünü açacaktır. Bu hukuk ve sosyal devletin asli görevidir. Aksi olursa bölgemiz insanı komşumuz Gürcistan’ın önemli bir merkezi olan Batum’da olduğu gibi yaş çay fabrikaları kapanacak, çay bahçeleri ormanlık olacaktır ki bu da Doğu Karadeniz’in sonu demektir. Bunun dışında bölgede istihdamı önleme adına ciddi yatırımlar yapılmalıdır. Gübrede süspansiyon uygulaması başlatılmalı, tarımsal kalkınma kooperatifleri üretici adına desteklenmeli, ucuz kredi verilip üreticiye yansıtılmasında hükümet yardımcı olmalıdır. Aynı zamanda bu kooperatiflerde sıkı denetlenmeli ve üreticilerin kafasından soru işaretleri kalkmalıdır. 12