Katalog

miş, dillendirilmemiş o den- li çok şey var ki üzülüyorum! Yeterli değil üzülmem; deliler gibi bağırmak geçiyor içim- den. Metin Sözen öyle bir ta- nımlama yapmış ki ‘Biz, biz- ler bu toprakların ev sahibi mi yoksa kötü bir kiracısı mıyız?’ Her yerde dillendiriyorum. Cehl rüzgârına kapılmış, sırı- tarak dört nala gidiyoruz. Ama bu atlar, Kurtuluş Savaşı’mı- zın atlıları değil… Bir toplum ancak kültür ve sanatı ile var olabilir. Kendi topraklarını, gerçeğini, suyunu, bulutunu, ağacını, çiçeğini, türküsünü, kuşunu, kurdunu didikleye- rek, özümseyerek var olabilir. Kim, kimler bağışlar tepsi içinde 12 bin yıllık görkem- Şimdi elimde kapsamlı bir katalog var: 1919-23 Destan li mirası bu topraklara? El kapısında nöbete durmak neyin ve Onlar. Çankaya Belediyesi Doğan Taşdelen Çağdaş Sa- nesi? Sarkacın iki yakası; biri hüzün diğeri sevinç ve umut. natlar Merkezi’nin neredeyse tüm salonlarındaki sergide, Karacaoğlan diyor ki:‘Selam eylen bizden evvel gelene/ kim “…ve onlar ve onlar ve onlar!”ın sonsuz destanı. var idi biz burada yoğiken.’ ‘GÖNÜL YARASI BİR COĞRAFYAYDI ‘ŞİİRİ, TÜRKÜSÜ, MASALI, RESMİ, ANADOLU (...) KUŞKU, KORKU VE İHANETİ GÖRDÜLER!’ HEYKELİ, BULUTU... NE ACI Kİ İHANET Ara başlıklarına bakıyorum. Sayfa 33, bir şiir: “Yokluk, BULUTLARI HEPSİNİ DELİP GEÇTİ!’ yoksulluk ve sayrılar/ ve yılgınlığın kol gezdiği/ gönül yara- ‘Neden?’ dersen adlandırması güç değil. Yozlaşma, kir- sı bir coğrafyaydı/ Anadolu”… lenme. Kiri, pası sevenler öylesine çok ki! Shakespeare Ki- Sayfa 67: “Kuşku, korku, keder ve ihaneti gördüler.” ri, pası sevenler öylesine çok ki! Shakespeare ‘Parlayan her Sayfa 79: “Kundaktaydılar/ Ya geliverirse uykuların- şey altın değildir!’ demiş. Yanılmış!.. Oysa var oluşumuzu da ölüm?” bize, bizlere bağışlayanlar; yokluk, yoksulluk ve çantaların- Sayfa 91: “Aydınlık karanlıkla yer değiştiriyordu gökyü- daki bir tayın ile ölüme gülümseyerek yürüdüler… Resmet- zünde/ Karanlıklar aydınlıkla.” Kuvayı Milliye’nin atları, sayfaların sonuna doğru Nâzım tiklerimde onlar, onlar var… “Ölüm ne ki yar koynunda vatan işgal edilmiş ise.” Hikmet’in “rüzgâr kanatlı atları” ile Kitap Dergi’mizin bu- Bu topraklara minnet borcumuz o kadar büyük ki neyi gör- Sayfadaki resimlere bakıyorum: Karanlıkta kağnılar, yı- gün kapağında yer alan Mustafa Kemal Atatürk’ün sorgu- düysem onu yazmaya çalıştım. Neye ayağım takıldı ise ona ğınlar; kadınlar, yüklü kağnılar, kundaktakiler, çoluk çocuk layıcı bakışı ve katalogdaki portrelerine takılıp kalıyorum. sanki bir bilinmeyene gidiyor. meraklandım. Onlar düşüme girdikçe resmettim. Şiiri, tür- Tüm içtenliğimle sormayı sürdürüyorum sevgili Gürol küsü, masalı, resmi, heykeli, bulutu ve ah o rüzgârları!.. Ne ağabeye: “Geçmiş yıllara baktığımda sanatınıza, sergileri- ‘RESİMLERİMİN ŞİİRİNİ YAZMAK İSTEDİM’ acı ki umarsızlık ve ihanet bulutları her birini delip geçti ve nize, TRT’de yaptığınız belgeseller, müze koleksiyonların- Gürol Sözen’in destan için yazdığı 10 şiiri resimleri mi yoluna devam ediyor…” dan seçtiğiniz sergilere paralel, Anadolu Uygarlıkları ile yazdırdı, yoksa resimler mi şiirleri? diye soruyorum; “Ben Bir sorum da sergi kataloğunun sonunda ki “…ve Onlar ilgili büyük boyutlu kitaplarınız aklıma geliyor. kutsallığımın şiirini yazmak istedim. Elbette resimlerim yaz- ve Onlar ve Onlar” başlığı yazısının sonunda yazdığı şu sa- Bin Çeşit İstanbul... Ege’den Akdeniz’e Mavi Uygarlık... dırdı; her çizgi bir şiir, her kan lekesi bir ağıt. Her karanlık tırlara dair: Martıların İstanbulu... Bulutların Altındaki uygarlık Ana- ölüm… Bu destan onların. İster türkü olsun isterse suretle- dolu... Prof. Dr. Zeynep Sözen ve Prof. Dr. Münir Ekono- “Sığındığım liman bir başlangıç. Her yalnızlık kendi için- rinin resmi. Sanatın o vazgeçilmez ustalığı, abartmadan bu mi ile birlikte yazdığınız Büyük Menderes’in Sularında Pri- de sürgün verir. Her sürgün de kendi içinde destanını dil- karelerde egemen olmalıydı… Ama her ikisi de sevgili Cey- ene, Milet, Didim... lendirir… Kuşku götürmez bir gerçek; çizgilerimin yumağı- hun Atuf Kansu’nun dediği gibi, karanlıkta da olsa, ‘Yaşın, TIEM’de 42 bin 500 kişinin gezdiği Güzeli Arayış sergi- yaşın bir halk bulutu içinde’ olmalıydı…” diye yanıtlıyor. nı alıp rüzgâr kanatlı atlara binip, bana bağışlanmış bu des- si ve kitabı... Anadolu topraklarında Mozaik, denemelerini- tanı bin kez daha çizmek isterdim?” Bu bir başkaldırı mı? zi içeren Kederi Dağıtan Mavi... KUVAYI MİLLİYE’NİN ATLARI, Gürol Sözen’in yine içtenlikle verdiği yanıtla bitirmeli yazıyı: Birlikte üzerine söyleşi yaptığımız Beyoğlu’ndaki ilk atöl- NÂZIM’IN RÜZGÂR KANATLI ATLARI “Öyle de diyebilirim, özür de. Bu büyük borç nasıl öde- yenizin öyküsü Eski Çiçekçi Sokağı... Priene, Milet, Didim ve VE ATATÜRK’ÜN BAKIŞLARI! nebilir bilmem! Bir yanımda 12 bin yıl, diğer yanımda beni, uygarlıkların izi ve uygarlıkların masal kitapları… Kataloğun sayfalarını karıştırıyorum. Bir şiirden alıntı: bizi, sizleri var eden Mustafa Kemal Atatürk ve silah arka- Bu serginizde uygarlıklardan da izler var. Ayrıntılarla dolu “Doğu, batı, kuzey, güney ve cümlesi/ pay edilmiş bir so- daşları ve onlar, ve onlar… Bu ‘Destan’ gelecek kuşaklara sergi kataloğu ise sanki Atatürk ve arkadaşlarının ve sizin söy- ğan ve ekmek parçasıydı sanki/ Bulutu, rüzgarı, suyu, mavi- bir armağan. Umarım, bu umarsızlığa not düşmüş olurum.” si, kağnısı,/ oğulu, kızı, gelini, beşiklisi/ ve… kınalı elleri ile leminiz ile bu topraklardan yani Cumhuriyet Türkiyesi’nden Ellerine sağlık büyük usta Gürol Sözen. Kurtuluş Savaşı’nın notlar. Ve ardından ses getirecek Destan ve Onlar Sergisi.” hiç yaşanmamış gibi duran/ bir topraktı sanki/ Anadolu./ Oy- başı dik atlısı, direnişin cesur savaşçısı, emanetin yılmaz ko- sa onlar buralıydılar, bir yudum su gibi helal/ hem de bin- Hüzünlü ama direngen bir duyguyla getiriyor devamını: lerce yıldan beri buralıydılar.” “Öylesine bir coğrafya ki Anadolu; yazılmamış, söylenme- ruyucusu, yüreğine sağlık! YAPI KREDİ BANKASI TARİHİ ARŞİVİ / SELAHATTİN GİZ KOLEKSİYONU’NDAN FOTOĞRAFLARLA ‘10 KASIM YAS GÜNÜ’ Kasım 1938 Perşembe günü saat nografya Müzesi’ne konuldu. Kasım arasındaki tarihi günleri gözler önüne 10 09.05’te Dolmabahçe Sarayı’nda Foto muhabirleri İstanbul, İzmit ve Ankara’da seriyor, yeniden yaşatıyor. n yaşama gözlerini yuman Türkiye yaşanan bu tarihi anları belgelediler. 10 Ka- Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk cumhur- sım Yas Günü, Yapı Kredi Bankası Tarihi Ar- 10 Kasım Yas Günü - Yapı Kredi Bankası başkanı Mustafa Kemal Atatürk’ün naaşı 20 şivi, Selahattin Giz Koleksiyonu’ndan seçilen Tarihi Arşivi, Selahattin Giz Koleksiyonu’ndan Kasım Pazar günü Ankara’da düzenlenen fotoğraflar (Yapı Kredi Yayınları), o acı gü- fotoğraflarla / Yapı Kredi Yayınları / 144 s. büyük bir törenle, geçici istirahatgâhı Et- nün gazetelerinden yapılan alıntılarla 10-20 / 2022. 10 10 Kasım 2022