Catalog

8 5 MAYIS 2025 PAZARTESİ İNCELEME/YORUM Yalancı Atatürk diyor ki: Ekonomi ir belgesel izliyorum. Amerika’da geçiyor Hiçbir medeni devlet yoktur ki ordu nlü İtalyan oyun yazarı Muhalefete karşı inanılmaz olay. Bir polis, karısı, iki çocuğu yazlık ve donanmasından önce ekonomisini ÜCarlo Goldoni’nin en yalanlar uydurur. Elindeki Bbir ev satın almak istiyorlar. Genç adam düşünmüş olmasın. ünlü komedilerinden biri belgeleri çok yakında emlakçıya diyor ki: “Ben bir polisim, fazla Yalancı’dır. Tatlı, güzel açıklayacağını söyler. açılamam, en fazla 400 bin dolar verebilirim. bir komedidir. Keza yine Elde ne görüntü vardır Bir de teknemi koyacak yeri olması lazım o bir İtalyan yazar nefis ne de böyle bir olay. Çok ilyonlarca kişi söylese de genellikle cilaya bakmazlar. yazlığımın.” Ey büyük Allah’ım. Bu nasıl bir bir politik oyun yazmıştı. zengin olur, adı büyük “Myanlış yine yanlıştır.” Bu Yanlış Gerçekten seçecekleri kişi vasıflı bölüşüm? Adamın söylediği rakam bugünün Yalan söylemekten bir rüşvet ve yolsuzluklara sözü çok beğenirim. Çünkü ne biri mi değil mi, ona bakarlar. kuruyla bizim paramıza vurursan 15 milyon lira türlü vazgeçmeyen bir karışır. Kendine helikopter söylendiğinden çok kimlerin söylediği O nedenle milyonlarca kişi yanılabilir. ediyor. ABD’li bir polis memuru bu. İnsan ister siyasi lideri anlatır. Yüksele imal ettirir, gemi satın alır. daha önemlidir. Şunun bunun gibi Zaten geri kalan diğer milyonlarca kişi istemez kendi ülkesinin polisini düşünmez mi? yüksele devletin en üst Sülalesi milyarder olur. değerlendirmeleri, yukarıdan bakış gibi de yok mu sayılacaktır? Demokrasinin Geçtim, ben o yazlık evi şu halimle alamam. mevkisine kadar geçen Yalnız unuttuğu bir şey gösterme çabaları beyhudedir. Gerçeği zaaflarından yararlanıp bu tuzaklara Amerikalı polis memuru aldı, yerleşti, ayrıca başkan, önce küçük vardır başkanın. İkinci ne kadar uzun süre saklayabilirsin ki? düşen toplumlar, er geç hatalarını tabii ki bir de kışlık evi varmış. Güle güle yalanlarla başlar işe. Sonra perde bambaşka açılır. Ya da sahici olmayan birini ne kadar anlayıp geri dönerler. Hep böyle otursun. Ama insan olarak gücüme gidiyor. yalanı alışkanlık haline Mahkeme sahnesi. Çok cilalarsan cilala, o aslında öyle değildir. olmuştur. Bunun küçümsemekle, aşağı Tamam, ekonomimiz kötü, tamam biz ortalama getirmekle kalmaz, kendi ilginç yazılmıştır. Örneklersek daha rahat anlaşırız. görmekle hiçbir ilgisi yoktur. Bu açıkça bir toplumuz, tamam fukaramız çok. Ama Bu yabancı yazarlar tuhaf yalanlarına kendi inanmak Bir derneğiniz var. Falanca isimli bir cilalıların iyi satılmasıdır. Cila düşünce hiç olmazsa bir devlet memurumuzun kendi gibi bir huy edinir. Yakınları adamlar. Kimi komedi, kimi adayı büyük bir bölüm destekliyor. asıl olan ortaya çıkıverir. evi, yazlığı olsun, kirada oturmasın istiyorum. politik oyun olarak nereden arada bir “Efendim böyle Ama o desteklenen kişi aslında cila. Çok param olsa, ah çok param olsa, bütün bir şey olmadı, siz yanlış uyduruyorlar böyle şeyleri Vasıflı biri değil. Diyelim ki aynı olay çalışanlarıma birer kat alırım, hayatları garanti anlayamıyorum. Ayıptır. hatırlıyor olabilirsiniz” gibi İsveç’te, Norveç’te, Yeni Zelanda’da “İNSAN DOSTLARINI ZOR altında olur. İnsan böyle zamanlarda “Damdaki yumuşak sözlerle uyarırlar Böyle tiyatro oyunu mu veya Avrupa’nın herhangi bir ülkesinde GÜNLERDE TANIR.” Kemancı” müzikalinin o ünlü şarkısını içinden olur? Yaşadıkça daha neler ama nafile. Adam gemi oluyor. O insanlar oy kullanırken ÇİÇERO geçiriyor: “Ah bir zengin olsam...” azıya almış gitmektedir. göreceğiz bakalım? (6) Bu iktisat bize nerelerden geldi? Arjantinli Milei iki kadın alınmış olanlar yolu ona bakarak arasında. IMF başkanı yürürler. Dünya sermayesi yol Corciyeva ile canciğer, arayanlar için IMF’yi kılavuz Evita’ya çok uzak. olarak atamıştır. “Model”in ekonomileri başları sıkışınca oradan “kerteriz” alırlar. Son iki yılın Arjantin’ine bakalım. Milei’nin ana akım rump herkesi “Ne olacak bu dogmalarına itikadını IMF Trump’la dünyanın hali?” diye başkanı, Bulgar teyze Corciyeva Tkonuşturuyor. Bunda çok tazeledi. “Esas olan ‘dolar’ ise başarılı. Onu konuşmayalım. Son iki gerisi teferruattır!” dedi. Ekledi, ayda, bizim için ekonominin günü “Bak sana ‘dolar’ları verdik; ve geleceğinde önemli iki tablo var. yüzde 500’lük enflasyonu bir Birini yazdım (7 Nisan): Sermaye hamlede yüzde 50’ye indirdik. ekonomiden kaçıyor. Başta 30 Bu yolun değerini bil. Yolumuz oldu. yaşatarak öğretti. Bu pratik kaynak akışında zayıflama olursa, milyar dolar kadar kaçtı. Şimdi ‘dolar’ yolu. Nereye götürürse.” Sonra, 1998’de “modelin “sermaye-siyaset ittifakı”nın ivme “ittifak”ta kanama başlar. Tek 50’yi geçti. Merkez Bankası’nın Zaman aydınlatıyor. IMF 2018’de çöküşü” başladı! Arjantin bu kazanarak bir “rejim”e dönüşme çare vardı, emir demiri kesecekti: (zaten “eksi”de görünen) rezervlerini de 57 milyar dolar vermişti. Çünkü “plan”ı yürütebilmek için elbette zemini aradığını da somutlaştırdı. Dolar çıkışını, kanamayı bedeli ne çekiyor. Bir “şok” ve belirsizlik sermaye kaçışı vardı. Macri’li borçlanmıştı. Ama “model” onu Şu anda konumuz değil. olursa olsun durdurmak ve (ve!) bir yaratıyor. İkinci tablo Arjantin’de. Arjantin’i “model”de tutmak borçları ödeyebilecek bir üretim Peki dışarıdan, yani dünya “görkemli enflasyon” inşa ederek Bize ders sayılacak önemi var. gerekiyordu. Fakat halkın bilinci gücüne erişmekten alıkoyan kapitalizminden bakınca ne sermayeye TL ile ciddi hacimde Bakalım. Macri’yi gönderip başkanlığa sol “özellikler”in modelidir. Güç görülür? Oradan şöyle bakılır: kaynak aktarmak! Bunu yazmıştım. koalisyonun Alberto Fernandez’ini yetersizse, borçlar gitgide artar ve Burası son 20 küsur yılda ekonomisi “Enflasyon ekibi”nin görevi Çek bir Arjantin! getirince IMF geri çekildi. Ve durumu idare etme çabası içinde borçlanma ve dolarizasyonla, bu 2023 seçimine kadardı. Başardı. Nisanın 14’ünde IMF Arjantin’e, Fernandez’le Arjantin’in iki meclisli 1999’da iflas noktasına gelinir. El formülün özel disipliniyle işleyebilen Sermayenin tüm kesimlerine hızla azalan rezervlerini karşılamak yasama organı 2021’de bir yasa Turco 1999’da gitti. Özel bilgiler bir “yükümlülükler ülkesi”dir. Bu yükselen fiyatlarla olağanüstü kazanç çıkardı: Bu gibi IMF programlarının için 20 milyar dolar daha vereceğini kendisinin “küresel” şirketlerden “model”e alınmıştır. “Himaye” aktı. Medya da görevliydi. Görev açıkladı. Bu yıl sonuna kadar 28’i kabulü ancak meclis onayı ile olur yüklü rüşvet aldığını da yazar. Daha altında daima yeni yükümlülükler ekonomiyi bir “nas söylemi”nin yasası! bulacak. Aralık 2023’te, “fanatik” sonra gelen başkanlar (El Turco üstlenecektir! “eğlencesi”ne hapsederek konuşmak, Peki, şimdi ne oldu? Milei bir bir ana akım iktisatçısı, Milei, çizgisindeki “iş insanı” Macri, 2015- Bu nokta Arjantin’le özdeş başka şey konuşmamaktı. Onda da “acil durum kararnamesi” ile bu Arjantin’e başkan seçilmişti. Seçim 19, dışında) tabloyu değiştirmek, konumumuz oluyor. Dünya kusur olmadı. yasanın üzerinden atladı! Dünyadaki konuşmalarında merkez bankasını onarmak için uğraştılar. Fakat sermayesinin ikimizi de aynı Dünya sermayesi ise gerçekçiydi. emsalleri gibi kararnamelerin kapatıp ABD dolarını resmi “para” Arjantin ekonomisinde bir daha “himaye” ile aynı “model”in Daima öyledir. “Görkemli keskinliğini keşfeden Milei kısaca, yapacağını söylüyor, uçuyordu. dikiş tutmadı. Dönüp dolaşıp disiplinine alışı ile bir tür enflasyon”un, içerideki “ittifak”ı IMF bizim meclislerden önce gelir, Seçilince “uçuş”tan yere, doğruca bugünün Milei’sine, 14 Nisan’a kardeşliğimiz doğuyor! Bu disiplin koruyarak ekonomiyi bir sonraki demiş oluyor! IMF ziyadesiyle IMF’nin arka bahçesine inmiş oldu. oralardan gelindi. bizleri o “model”in içinde tutuyor. adımda ana modele yeniden mutludur. “Ziyadesiyle” çünkü Ağırlandı. Bir IMF anlaşmasına Yeniden kendimize özgü bir oturtmak için nasıl kullanışlı bir Milei için hazırladığı “paket”te şu imza bastı ve bu 14 Nisan’da Ekonomide kardeş tasarım (değil politika, tasarım!) geçiş sağladığını görüyordu. Seçim kabul var: Arjantin “peso”su, verilen düğün bayramla yolcu edildi. O da Biraz kendimize bakalım. düşünmekten, yapmaktan gecesinin sabahında göreve bu geçişi borç desteğiyle öyle bir esneklik Arjantinlilere dönüp “Göreceksiniz, Son 20 küsur yılda, dünya alıkoyuyor, uzak tutuyor. üstlenecek “deflasyon ekibi”nin kazanacak ki Arjantin’de iki “para”lı, ‘dolar’dan dağınız olacak! Döviz kapitalizminin gözetiminde bize Başrole dikkatle bakalım, bu geleceğini de elbette biliyordu. yani “peso” ile “dolar”ın birlikte rezerviniz 50 milyar dolara gelecek” özgü bir kapitalizmi yaşıyoruz. Bu “model” sayesinde içerideki Sonrası pürüzsüzdü. Toplum geçerli olacağı bir para sistemi dedi. “Müjde”sinin gerçek anlamı, “yüksek himaye”nin gösterdiği sermaye zenginleşerek, servete bunaldığı “enflasyondan kurtulma” kurulacak! Yani “dolar” Arjantin borç ödeyebilmek için çok ekonomik “model”in özel disiplini yönelerek güç kazanmıştır. Ancak söylemine odaklanacak, “deflasyon “para”sı olacak! yükümlülük alacağız, idi! içine girdik. Disiplin borçlanarak dünya kapitalizmi içinde konumu ekibi” de ekonomiyi dünya sermayesi Bu cüretkâr adımla Arjantin’de Arjantin 46 milyon nüfusu, ve dolarizasyonla yürütülüyor. zayıftır. Değişmez. Orada esamisi himayesindeki “rayı”na, “model”e egemenliği tanımlayan hukuk terk zengin doğal kaynaklarıyla güzel, Yandaşları buna “piyasa okunmaz. Bu ikili karakter, yani oturtacaktı. ediliyor, boşluğa düşüyor. IMF öncü verimli bir ülke. Ancak, bir “tarifsiz ekonomisi” diyorlar. Neden “içeride güçlü-dışarıda zayıf”lık, Bir tutarsızlık yok. “Deflasyon kuvvet olarak “dolar”ın tek sahibi kederler” ülkesi. İnsanı şu soru ile demesinler! dünya kapitalizminin biz ve Arjantin ekibi” gerçek görevinin bu ekonomiyi ABD’nin devlet gücünü o boşluğa karşı karşıya bırakıyor? Toplumların İçeriden bakalım, yaşayarak gibi ülkelerin sermaye sınıfına “modelin içinde” tutabilmekten yerleştiriyor. Bir askeri harekât belleği var mıdır? Varsa üzerinde bir şeyler öğrenmiş olmalıyız. biçtiği, giydirdiği, yakıştırdığı bir ibaret olduğunu iyi biliyor, dünya gibi yapılıyor. “Yol”da, bir sonraki hangi izler kalır, hangileri solar, yok Biri şudur: Dünya kapitalizmi bu takım elbisedir ve eskimez. sermayesine bunu ısrarla anlatıyor. adımda, egemenliğin ekonomik olur? disipliniyle içerideki sermayeyi Bu meseleye onlar gibi oradan dayanağı olan vergilerin “dolar”la 1989’da Arjantin’e Menem adında ‘Cazip ülke’ zayıf konumundan çıkarıp “abat” baktığını vurgulamaya özen tahsil edildiğini görürsek sürpriz bir başkan seçildi. Lakabı vardı: El etti ve ona siyaset topluluğu içinde Arjantin’in El Turco yıkımından gösteriyor. Ekonomiyi “model”e tam olur mu? Turco. Yani, Türk! Türklüğü filan bir odak noktası verdi. Bu tarihi bir çıkarak bir ulusal tasarıma yönelme teşekküllü oturtabilmek için yeni Arjantin kendi geçmişinde kendine yoktu ama bizlerin bilmeden pek “kaldıraç”tı. Sermaye sınıfı gökten çabası yeterli olamadı. Böyle bir borç ödeme yükümlülüğü aradığının ait insan değerleriyle ördüğü, hoşumuza gitti. IMF El Turco’ya inen bu “kredi” sayesinde tarihi bir çabanın siyaset topluluğu oluşmadı. iyi anlaşılmasını istiyor, açık seçik sarıp sarmaladığı bir şeylerden gıcır gıcır bir “model” hazırladı. “ittifak” yapma şansına kavuştu. 20 küsur yıl sonra yeniden El söylüyor. Şu andaki sermaye kaçışı uzaklaşmış, onları terk etmiş Başlığı “Konvertibilite Planı” Yakından bakınca anlaşılır, bu Turco noktasına, bu kez Milei ile bu söylemi elbette biraz zorlaştırıyor. gibi. Bakalım. Henüz 33 yaşında (Convertibility Plan). Arjantin “ittifak”ta kendini bulan sermaye sürüklendiler. Dünya sermayesi ayak sürüyor. kansere yenilerek göçen Evita’yı “peso”sunu ABD dolarına sabitliyor. toplum için yatırım yapma arzusuna Bizde, dolarizasyonu yayan ve Ama göreve dünya sermayesinin zaman unutturmadı, onu bir ikona Dediklerimi yap, “peso”yu sahip olarak değil, zenginleşerek, “yeni borç ödeme yükümlülüğü”nü “rasyonellik”, yani “model” parolasıyla dönüştürdü. 1976’da iki İngiliz sabitledik mi doların gücüne sahip kendi için servet elde ederek güç kendi kendine çoğaltan model başlayan “deflasyon ekibi” söylemini besteci bir Evita müzikali yaptılar. olacaksın, diyor. El Turco imzayı kazanmıştır. Bu hâkim özelliğiyle zamanla iç çelişkilerini yarattı. sürdürecektir. Sizler için “cazip Popüler oldu, dünyaya yayıldı. bastı, “program”ı sektirmedi, IMF’yi 20 küsur yılda yepyeni bir sınıf Önce, içerideki “ittifak”ı besleyen ülkedir” diyor. “Programa hâkimiz” 1996’da filmi yapıldı. Müzikalin kırmadı, ne kadar kamu kuruluşu ve oluvermiştir. Daha önce yazdım. “dolar”ın kıtlaşması geldi. Borçsuz diyor. Dünya sermayesine daha ne unutulmayan ezgisini orada mülkü varsa tümünü babalar gibi Ülkenin siyaset topluluğu aradan var olamayan bir sermaye sınıfı, desin? “Anlayın artık, bu El Turco- alışılmıştan bir oktav yukarı çıkan sattı. Ekonomide talebi canlı tutarak geçen yıllarda toplumu kapitalizmin dünyadan o borç kadar dolar da soprano sesiyle duygu ve düşünce Milei noktasıdır” mı desin? gelirleri ve üretim gücünü artıracak ne olduğunu öğrenmekten getiremiyor! Ama daha çok “dolar” yükleyen bir ustalıkla Madonna iktisat politikası araç gereçlerine ise ‘Benim için ağlama, Arjantin’ uzak tuttu ama kapitalizmin istiyor, bu kaynağa bağlanmış, söylemişti. Ezgi şöyle diyor: “Benim pranga vurdu. Bu “reklam filmi” ile pratiği topluma somut çizgilerle bununla var olabiliyor! 2020’ye Yol nereye gidiyor? Yolu kılavuz için ağlama Arjantin. Gerçek şu ki Arjantin IMF’nin 1990’larda “yıldızı” sınıflaşmayı getirdi, adeta ona varınca görüldü ki sermayeye gösterir. “Model”in disiplinine seni hiç terk etmedim.” ÇİZGİLİK KAMİL MASARACI kamilmasaraci@gmail.com KISA... KISA... KISA... KISA... 1925: Atatürk Orman Çiftliği’nin kuruluş çalışmalarına başlandı. l ŞANLIURFA Bozova’da devrilen traktörün 1952: Kibrit tekeli kalktı. altında kalan sürücü Emine Sezer Ayalp (24), 1956: Ece Özbayrak, 10. kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdi. Daktilografi Şampiyonası’nda, l KOCAELİ Kartepe’de önceki gün aralarında dakikada 735 vuruşla dünya rekoru kırdı. miras anlaşmazlığı bulunan yeğeni Muhammet 2015: CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’na TBMM’de yumrukla saldıran Orhan Övet’e A’yı pompalı tüfekle öldüren K.A, tutuklandı. 2 yıl 6 ay hapis cezası verildi. l ANKARA Çubuk’ta, komşusunun evine giren M.A. (50), 21 yaşındaki genç kızı öldürdükten NAMAZ VAKİTLERİ sonra yaşamına aynı silahla son verdi. İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsı l ADANA’DA önceki gün sulama kanalına İstanbul 04:35 06:09 13:08 16:54 19:57 21:24 düştükten sonra yurttaşlar tarafından Ankara 04:23 05:55 12:52 16:37 19:39 21:05 kurtarılan Ertuğrul Uluman (54), kaldırıldığı İzmir 04:51 06:20 13:15 16:59 20:00 21:23 hastanede yaşamını yitirdi.