Catalog

KÜLTÜR 11 MART 2025 SALI11 Ankara’da oyun sunmuş tüm topluluklarını kapsayan “tiyatro Turhan Selçuk: ödülleri” verilmeye başlanır. Bu ödülleri 1983’te “plastik USTA sanatlar ödülleri” ÇİZER 15 YIL izler. 1979 yılında Ankara’nın ilk kitap ÖNCE BUGÜN Sanat Kurumu fuarı Türkiye Yazarlar Söz Çizginin ARAMIZDAN Sendikası ile yapılan 78. yaşını sürüyor ortak çalışmayla AYRILMIŞTI nkara merkezli Sanat gerçekleştirilir. USTA ÇİZERDEN Kurumu koronavirüs Sanat Kurumu etkinliklerine ÖZDEYİŞLER Asalgını döneminde 1977 yılında katılan bir urhan Selçuk Kültür altında yer alan -yazısız- etkinliklerine zorunlu olarak ara eleştirmen olarak kültür- Evi, karikatürün usta sözcüğünü bile fazlalık sayarak 4 Karikatürün amacı salt vermişti. Şimdiyse toparlanma sanat bağlamındaki toplumsal Tismi Turhan Selçuk’un çıkardım.” cümleleriyle çizginin güldürü değildir. Bağnazlığın, dönemini yaşıyor. Günümüzde değişime birinci elden tanıklık yaşamına ve çizgisine gücünü vurguladı ve yazısız tutuculuğun, cehaletin, 78. yaşını sürmekte olan bu ettiğimi söyleyebilirim. Kızılay’da tarihsel ışık tutan kapsamlı karikatürün öncüsü oldu. çıkarcılığın, bilinçsizliğin derneğin tarihçesi, ülkemizde Sakarya Caddesi’nin girişindeki bir sergiyle 6 Ocak’ta açıldı. Özgün bir üsluba, bakış açısına, desteklediği kötülükler, kültür ve sanatı destekleme eski Piknik Lokantası’nın Onun zamansız temalarını ve yoruma sahipti; kimsenin etkisi ihanetlerle dolu bir dünyada adına yapılan girişimlerin, bitişiğinde bulunan lokal zemin iyilikleri, güzellikleri eşsiz üslubunu altında kalmadan eserler üretti. toplumun kültürsüzleşme altı kattaydı. Bu dar uzamda, sezebilmek, görebilmek, bir bütün olarak 1950’lerde oluşturduğu çizgi süreçlerinde nasıl olumsuz bir oyunun tartışmasının yoğun anımsayabilmek, bilim yönde etkilendiğinin görme şansı diliyle Turhan Selçuk’un ünü bir izleyici kalabalığı tarafından alanında, sanat alanında yarınki göstergesini oluşturuyor. saatlerce izlendiği günler veren sergi, uluslararası boyuta ulaştı. kuşaklara kalacak yapıtları, Sanat Kurumu’nun yeni olmuştur. Toplumun -siyasal Selçuk’un Karikatürleri dünyanın önde başkanı Onur Sezer’in güzellikleri bırakabilmek, insanı açıdan huzursuz bir dönem doğumundan gelen mizah, sanat, siyaset ASLI aktardığı belgelere göre insan yapan, mutlu kılan başlıca yaşanmasına karşın- kültür başlayarak bir dergilerinde ve gazetelerinde SELÇUK kuruluşun başlangıç tarihi hareketlerini yakından izlediği nedenlerdir. karikatürist yayımlandı. Yabancı ajanslar 1948 yılını göstermektedir. 1970’lerde (12 Mart dönemi) olarak kendini bulma karikatürlerini dünyanın dört Başkent Ankara’da sanat insanların birbirini dinlediği, 4 Politik karikatürler gelip yolcuğunu kapsıyor.  bir yanına dağıttı. Türkiye’ye ortamının gelişmekte olduğu kendi düşüncesini düzgün geçici gibi görünürler ve birçok Türkiye’nin ve dünyanın uluslararası ödüller bir dönemdir bu: Halkevlerinde bir Türkçeyle dillendirdiği bir kişi de politik karikatürlerin değişen (aynı zamanda hiç de kazandırdı. kültür-sanat hareketinin etkin tartışma ortamı vardı. 1980’lerde ömürlerinin az olduğunu olduğu, amatör tiyatroculuğun değişmeyen) bunalımlarını, Turhan Selçuk; (12 Eylül dönemi) Sanat Kurumu düşünür. Gazetede basılır, desteklendiği, Halkevlerinde lokali Ataç Sokak’a taşındığında insan prototiplerini az söz 1940’dan 2010’a yirmi dört saat yaşayan sahnelenen yapıtların tiyatroya ise kültür-sanat hareketine ilgi çok çizgiyle, eleştirel ve esprili dek Türkiye ve bir çeşit kelebek gibi katkı sağladığı ve kurumdan duyanlar azalmış, bir aşamada bir dille anlattığı karikatürleri dünyadaki politik, ertesi sabah ölür. Bu yetişen birçok sanatçının da yok olmuştu sanki. (Bir on yıllık dönemlere ayrılıyor. ekonomik, tümüyle doğru bir ülkemize hizmet verdiği, Devlet oyunu tartışacak konuşmacılar Bu dönemlerin içinde kendine sosyal, sanatsal düşünce sayılmaz. heyecanı ve onurunun uzantıları Konservatuvarı mezunu tiyatro olarak izleyicileri bir saat has hayran kitlesine sahip ve tarihi olayları Siyaset ne kadar çizdiklerime yansıdı.” diyen sanatçılarının Tatbikat Sahnesi beklediğimizi, kimse gelmeyince Abdülcanbaz’ın ve Hababam karikatürleriyle değişik görünürse Turhan Selçuk, 1950’de yeni bir temsillerinin 1947’de Küçük de etkinliğin iptal edildiğini Sınıfı’nın da oluşumuna tanıklık yorumladı. görünsün birbirine Tiyatro sahnesine geçmesiyle karikatür anlayışının simgesi anımsarım). İnsanlar birbirini benzer olayların ediliyor. Selçuk’un ulusal ve Evrensel ve tiyatro olayının zenginleştiği, dinlemez olmuştu. Ayrıca haline geldi. periyodik devamıdır, 1949’da açılacak olan uluslararası başarıları, onun zamansız bir özel televizyonların Türkçe “Karikatürün gücü evrensel pekâlâ zamana dayanacak Devlet Tiyatrosu’nun kuruluş kullanımındaki özensizliği söyledikleri ve ona söylenenler kimliği temsil olmasından kaynaklanır. hazırlıklarının yapıldığı, resim karikatürler çizmek sonucunda artık “Ağzı olan eşliğinde çıkılan bu yolculukta eden karikatürleri; Çevirmene gereksinim sergilerinin sıkça düzenlendiği, olasıdır. Yaşadığımız politik konuşuyor”du. Turhan Selçuk’un portresi, geçmişi, duymadan; aracısız, doğrudan sanat üretimine kucak açan Derneğin Gençlik Parkı’ndaki dönem içinde değişen sanatı ve çok sevdiği insanlığa günümüzü, okunabilir. Mizahla, eleştiriyle bir süreçtir kısacası. İlk adı eski nikâh dairelerinden olayların değişmez özünü bıraktığı mirası izlenebiliyor. geleceği yüklü çizgilerin eğilimi evrensel Sanatsevenler Kulübü olan birinde konuşlandırıldığı yakalayan karikatürist  “Gazi Mustafa Kemal’in yansıtmaya bir alfabeyi oluşturur. 70 yıl kuruluşun resmi tarihi 16 Ocak günlerde geriye -arası epeyce yarınlara kalacak yapıtlar önderliğinde zaferle sonuçlanan hep devam boyunca sözle değil çizgiyle 1948 olarak belgelenmektedir. seyrekleşmiş- söyleşiler ve yaratabilir. Bağımsızlık Savaşı’ndan sonraki edecektir. Yeni kurulan bu kulübün balolar düşündüm. Karikatürlerimin ödül törenleri kalmıştı. Ne 16 ŞUBAT 2007 CUMA CUMHURİYET SAYFA yılların coşkusu, düzenlediği bilinir. 1949’da HABERLER 3 ki Gençlik Parkı’ndaki son 4 Günlük basın Ankara Palas’ta yapılan baloda uzamından Melih Gökçek SÖZ ÇİZGİNİN Turhan Selçuk GENİŞ AÇI karikatürü bir soluk yılın başarılı sanatçılarına HİKMET BİLA belediyesi tarafından çıkartılan işidir, bir maratondur. Ümitsizlik armağanlarının verileceği Sanat Kurumu o günden sonra, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Büyüka- Başarılı olabilmek ve nıt’ın Amerika’da söyledikleri yeni değil. Büyükanıt, gazetelerde haber olarak seçici kurul toplantıları ya da göreve başladığı sıralarda da aynı konuya dikkat çekmişti. sürdürebilmek için çok Demişti ki: Türkiye Cumhuriyeti, kurulduğu 1923 geçmektedir. yılından bu yana, hiç bu kadar çeşitli risklerle, teh- ödül törenleri yapmak için bile ditlerle karşı karşıya kalmamıştı. Altı ay sonra aynı yönlü olmak gerekir. sözleri tekrar ediyorsa demek ki tehditler de devam Ankara’nın aynı zamanda bir ediyor. başka kuruluşların birkaç saatlik Kıbrıs’tan Kuzey Irak’a, Kafkasya’dan İran’a ka- dar çepeçevre tehditlerle kuşatılmış bir ülkenin or- Kendine özgü bir dünya dusunun başındaki insan bunları söylüyorsa ortada kültür-sanat başkenti olması Öğrencilerden ziyaret konuğu oluyordu. 2020’de çok ciddi bir durum var demektir. ? İstanbul Haber Servisi - Enka Özel İlköğ- Türkiye’nin üyesi olmak için kırk yıldır çırpındığı görüşüne, kendine özgü bir retim Okulu 2-A ve 2-B sınıfı öğrencileri, Avrupa’nın yaptıklarına bakınız. Terör örgütü ele- hedefini benimseyen kuruluş salgın nedeniyle kültür-sanat öğretmenleri ile birlikte gazetemizi ziyaret manlarıyla bazı Avrupa ülkelerinin gizli servislerinin işbirliği ortaya dökülüyor ama pişkinlikten ödün ettiler. Gazetemizin Şişli’deki merkez bina- vermiyorlar. Avrupa Birliği’nin felsefesini oluşturan çizgiye sahip olmak sanat sını ziyaret ederek servisleri gezen öğrenci- 1952 yılında dernek statüsüne etkinlikleri kısıtlanınca ödüller de Kopenhag kriterlerini bir kenara atıp 19. yüzyıl ler, bir gazetenin nasıl hazırlandığını yö- mantığıyla stratejik hesaplara girişiyor, Kıbrıs’ta nelttikleri sorularla öğrendiler. Gazetelerin toprak ve nüfuz peşinde koşuyorlar. alanında, kültür alanında, geçer ve adı Sanatsevenler işlevinin ne olduğuna, neden gazete çıkarıl- verilemez oldu. Amerika’yı ele geçiren bir grup şahin, Irak’ta bo- dığına yönelik yöneticilere bir dizi soru calarken Kuzey Irak’ta Türkiye’ye cephe açıyor. yönelten öğrenciler, Cumhuriyet’i gezmek- Evet resmen cephe açıyor. Besleme ordusuyla, si- sosyal ve politik alanda Derneği olarak değişir; 1967’de Dileğimiz, sanatsever ten çok mutlu olduklarını belirttiler. lahıyla, tankıyla, topuyla, çuvalıyla. Risk ve tehdit başka nasıl olur ki?.. ??? Yılın en iyi gazetesi Cumhuriyet bilgiler edinebilmek için ise “kamu yararına dernekler” Amerika’da Temsilciler Meclisi gündeminde bulu- üyelerinin ve yöneticilerinin ? İstanbul Haber Servisi - İstanbul Teknik nan “Ermeni soykırım karar tasarısı”nın belki de en Üniversitesi’nin (İTÜ) 4 bin öğrenci ara- ilginç ve en tehlikeli yanı şu: Tasarı, Osmanlı’daki sında yaptığı ankette Cumhuriyet yılın en arasına girer ve 1980’de Sanat bir buçuk milyon Ermeninin 1915-1923 yılları ara- çalışmak, çalışmak ve özverili savaşımıyla ayakta iyi gazetesi, yazarımız Emre Kongar da yı- sında soykırıma uğradığını öne sürüyor. MAHŞERİN ÜÇ ATLISI.. Sadece bu sinsi hesap bile riskin ne kadar büyük lın en iyi yazarı seçildi. İTÜ Endüstriyel olduğunu göstermeye yeter. Neden 1923? Çünkü, Kurumu adını alır. Proje Geliştirme ve İşbirliği Kulübü’nün yine çalışmak gerekir. duran, ülkemizdeki en eski 1923’ü de soykırım iddialarının, kararlarının içine düzenlediği “Teknik Üniversite En İyileri- katarsanız, sadece Osmanlı’yı, İttihat ve Terakki’yi ni Seçiyor” adlı anketin sonuçları dün İTÜ değil Cumhuriyet’i de Atatürk’ü de sanık sandalye- kültür-sanat kuruluşlarından Ayazağa Yerleşkesi’nde açıklandı. Süley- Pierre Loti tepesinin adını değiştirmek isteyen Ahmet Genç’in skandalları bitmiyor sine oturtma fırsatını yakalamış olursunuz. man Demirel Kültür Merkezi’nde yapılan Dost ve müttefiklerin ince hesapları böyle oluyor törene basın, sanat ve spor dünyasından anlaşılan. Sanat Kurumu’nda biri olan Sanat Kurumu’nun Dost ve müttefikler ya hesap bilmiyorlar ya da 70 pek çok tanınmış isim katıldı. milyonla ipleri tamamen koparmayı göze almışlar. Seri cinayet sanıklarına dava Durum onu gösteriyor. “akılcılık” yeryüzüne öncelikle bir çalışma ve etkinlik ??? ? ANKARA (Cumhuriyet Bürosu) - Anka- Yola kendi adını verdi Genelkurmay Başkanı’nın Amerika’da söylediği evreler ra Cumhuriyet Başsavcılığı, Şeker Bayra- çok önemli bir söz daha var. Belki de yeni olan bu. egemen olsa diye düşlerim. mı’nda çeşitli illerde 7 kişiyi öldürdükleri uzamına kavuşturulması ve Bütün risk ve tehditlere rağmen ümitsizliğe kapıl- Karikatür Aydınlanmanın sanatıdır… iddia edilen seri cinayet sanıkları Yiğit GÖKÇE UYGUN başlayan çalışmalar kapsamında isim- ye Başkanı Ahmet Genç’in, Yayla mamak. Kuruluşun ilk lokali (1955) Bekçe ve Mehmet Karahasan hakkında, siz, mükerrer ya da geçici sokak ve Mahallesi’ndeki “Yayla Köyü Yo- Komutanın sözlerini tırnak içinde hatırlayalım: SELİN GÖRGÜNER Irkçılık yok olsa derim. Ve “Bir ülkedeki en önemli durum ümitsizliktir. Ümi- geleneksel etkinliklerine ivme Gölbaşı’nda 2 kişinin öldürüldüğü cinayet cadde isimlerine yeni isimler vere- lu”nun adını, “Ahmet Genç Bulva- dini kaybeden insan gerek bireysel, gerek kurumsal ile ilgili 2’şer kez ağırlaştırılmış müebbet Pierre Loti tepesinin adını değiş- rı” şeklinde değiştirmesi oldu. rek, ilçedeki 1826 cadde ve sokağı Yenişehir’de, Gazeteciler olarak zaten her şeyini kaybetmiştir. Türkiye Cum- tirme kararıyla tepki çeken Eyüp Be- hapis cezası istemiyle dava açtı. Başsavcı- da numaralandırdı ve isimlendirdi. bu büyük düşümde barışla, Coşan’ın adı sokağa huriyeti ve onu oluşturan insanlar, ümitsiz oldukla- kazandırmasıdır. Yeni yönetim lediye Başkanı Ahmet Genç’in, il- Karikatür”Aydınlanma”nın lık, Gölbaşı Cumhuriykarikaet Savcılığı’nın, sa-türcü toplumun önündeEyüp Belediye Meclisi’ne Ben de çoğu kgetirilme- ez düşler kurarım rında her şeyini kaybederler. Türkiye Cumhuriyeti in- nıklar Bekçe ve Karahasan’ın, “kasten çedeki bir yola kendi adını verdiği or- Cemiyeti’nin alt katındadır. den onay için Büyükşehir Belediye Nakşibendi Tarikatı’nın İskender- sanları şu anda öyle değil. Kendimize güvenmemiz adam öldürme’’, “nitelikli yağma’’, “uyuş- taya çıktı. Meclisi’ne sunulan liste, eylül ayı paşa cemaatinin lideri Esad Coşan’ın lazım. Türkiye, onun bunun iteleyeceği bir ülke de- onurla, özgürlüklerle, iyiliklerle, ekibinin coşkulu girişimlerinin turucu bulundurma’’ ve “ruhsatsız silah ta- Pierre Loti tepesinin adını Eyüp ğildir.” sanatıdır. Rönesans’la giden sorumlu bir kişiliğe toplantısında kabul kedildi. endi iç dün adını boş bir sokağa yveren amda. Şu sınırlarAKP’li be- Başkanın Amerika konuşmasının en önemli yönü, Açılışı bir konserle yapılan şıma’’ suçlarından cezalandırılmaları iste- Sultan Tepesi olarak değiştirme gi- Ancak AKP’li belediye bu süreç- lediye, bir sokağın adını da Said bence bu sözler. miyle gönderdiği fezleke uyarınca yaptığı rişiminin İstanbul Büyükşehir Bele- te bazı cadde ve sokak isimlerini de- Nursi’nin öğrencilerinden Zübeyr güzelliklerle dolu, savaşsız bir ve araştırma, inceleme, arşiv Yine Büyükanıt’ın bir sözüyle bitirelim: “Bugünkü birlikte başlamış, 18. yüzyıldasor uşturmayı tamamlasahiptiryarak iddianame ha- . Ama sanatçılar biraz kalksa diye düşünürüm, şu diye Meclisi’nde reddedilmesiyle ğiştirmeyi, isimsiz sokaklara da di- Gündüzalp olarak değiştirdi. CHP durum, 16 Mayıs 1919’dan daha kötü değil.” kuruluşun etkinlikleri, kültür- zırladı. İddianame, Ankara 4. Ağır Ceza gündeme gelen AKP’li Eyüp Bele- ni çağrışımı ve anlamı olan adları Eyüp İlçe Başkanı Ali Lütfü Gün- Mahkemesi’nce kabul edildi. oluşturma çalışmalarının köklü Eyüp Belediye Başkanı diyesi’nin skandalları bitmek bilmi- vermeyi tercih etti. Bunlardan en döndü, isim değişikliklerine karşı dünyanın özlemini çekerim. hikmet.bila@ntv.com.tr doğmuştur. Akılcı bir sanattır da hayalpAhmet ereGenç.sttirler diyebiliriz. bin çeşit dil kalksa derim, bu yor. Eyüp Belediyesi 1.5 yıl önce dikkat çekici olan ise Eyüp Beledi- yargıya başvuracaklarını söyledi. sanat tartışmaları, konferanslar sonuçlara ulaşması yolunda karikatür. Akla ve zekâya Karikatürcülerin mesleklerinden teknoloji çağında ilkel inançlarla ve sergilerle sürer. 1964- Turhan Selçuk umutluyuz. dayalıdır. Onun için de kaynaklanan bir olgudur bu. yüklenmiş bağnazlık sona erse, 65 döneminde Türkiye’nin 1995 ANMA sevgili cesur yaratıcı öncü sanatçı dayım TURHAN SELÇUK yaşamın boyunca dönmediğin yolundan gitmeye hala güncel olan çizgilerinle aydınlanmaya hala geçerli olan öngörülerin ile senden ilham ve cesaret almaya devam ediyoruz halkın sanatçısı gerçek ve yanılmayan bir aydın nasıl olunurmuş görüyoruz CUMHURİYET 03 CMYK gönlümüzde ve zihnimizde yaşıyorsun Murat Ertel Esma Ertel Arel Ertel Eren Devran Ertel TURHAN SELÇUK 1922 - Aramızdan ayrılışının 15. yılında, sonsuz sevgi ve özlemle... Eşin, Ruhan Selçuk